ÖZET: Kasa işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun olarak gerçekleştirilmediği ve 100 Kasa Hesabı’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, tahsilat vezneleri aracılığıyla yapılan nakit tahsilatlarda ve bu tutarların bankaya yatırılmasında Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen kurallara uyulmamaktadır. Özellikle, Kasa defterinin tutulmaması ve kasa mevcudunun düzenli olarak kaydedilmemesi gibi eksiklikler dikkat çekmektedir.

Yönetmelik, kasa işlemlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesi için gerekli olan defterlerin kullanımını zorunlu kılmakta ve 100 Kasa Hesabı’nın, ulusal paraların alım, satım ve saklama işlemlerinin izlenmesi amacıyla kullanılacağını belirtmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, tahsilat vezneleri aracılığıyla gerçekleştirilen işlemlerde bu düzenlemelere riayet edilmediği görülmüştür. Kasa sayımlarının yapılmaması, tahsilat bordrolarının uygunluğunun kontrol edilmemesi ve nakit tutarlarının bankaya yatırılmaması gibi sorunlar ortaya çıkmıştır.

Kamu İdaresi, 100 Kasa Hesabı’nın kullanılmaya başlandığını ifade etse de, bu süreçte Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan düzenlemelere tam olarak uyulması gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mali işlemlerin şeffaflığı ve güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kasa İşlemlerinin Mevzuat Hükümlerine Uygun Olarak Yerine Getirilmemesi ve Kasa Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye’ye ait tahsilat vezneleri aracılığıyla yapılan nakden tahsilatlarda ve nakden tahsil edilen tutarların bankaya yatırılmasında Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer verilen düzenlemelere uyulmamakta ve nakden yapılan tahsilatlarda 100 Kasa Hesabı kullanılmamaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kullanılacak defterler ve kayıt düzeni” başlıklı 44’üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde “Kasa defteri” kullanılacak defterler arasında sayılmış ve kasa işlemlerine ait büyük defterin, diğer büyük defterlerde yer alan bilgilere ilaveten, günlük kasa sayımına ilişkin bilgileri ve muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından durumun tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva edecek tarzda düzenleneceği hükmüne yer verilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 49’uncu maddesinde 100 Kasa Hesabı’nın muhasebe birimleri veznelerince kanuni dolaşım niteliğine sahip ulusal paraların alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Yönetmelik’in 50’nci maddesinde hesaba ilişkin işlemlerin nasıl yapılacağı hakkında şu bilgilere yer verilmiştir:

Tahsilat bordrosunun gereğine göre takipli alacaklar bordrosu veya tahakkuk bordrosu olarak kullanılacağı,

Alındı türleri,

Kasadan yapılacak ödemelerin ve düzenlenecek belgelerin neler olduğu,

ç) Kasa tahsilatının bankaya nasıl yatırılması gerektiği,

Veznedarın kasa ihtiyacı için bankadan alacağı paralarla ilgili yapması gereken işlemler,

Kasaların kapanması, sayımı ve mevcudunun müşterek muhafaza altına alınmasının nasıl yapılacağı,

Belgelerin muhasebeye verilmesinde hangi sürelerin uygulanacağı,

Muhasebe yetkilisi mutemetlerince tahsil olunacak paralar, düzenlenecek alındı, defter ve belgelere ilişkin nasıl işlem yapılacağı.

Yapılan incelemelerde; yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak tahsilat vezneleri ve tahsildarlar aracılığıyla nakden yapılan tahsilatlarda;

Kasa defterinin tutulmadığı, bu nedenle kasa mevcudunu gösteren tutarların sorumlu veznedar ve muhasebe yetkilisi tarafından günlük olarak yazılıp imzalanmadığı,

Nakden yapılan tahsilatlarda ve bu tahsilatların bankalara yatırılmasında 100 Kasa Hesabı’nın kullanılmadığı,

Muhasebe yetkilisi ve veznedar tarafından kasa sayımlarının yapılmadığı,

Diğer veznedarlar tarafından tahsil edilen tutarların tahsilat bordrolarının alındılarla uygunluğunun sorumlu veznedar tarafından sağlanmadığı ve günlük tahsilat tutarlarının diğer veznedarlarca, muhasebe yetkilisi tarafından görevlendirilen sorumlu veznedara teslim edilmediği,

Nakit tutarlarının sorumlu veznedar tarafından bankaya yatırılmadığı ve teslimat müzekkerelerinin sorumlu veznedar tarafından dört nüsha düzenlenmediği,

Tahsilat ve ödemelere ait belgelerin günlük olarak, muhasebe yetkilisi tarafından tespit olunan saatlerde veznedarca muhasebe servisine verilmediği,

tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, 100 Kasa Hesabının kullanılmaya başlandığı ifade edilmiştir.

Kasa işlemlerinin yapılmasında ve 100 Kasa Hesabının kullanılmasında Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer verilen düzenlemelere uyulması gerekmektedir.