| ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 28.896,88 TL kasa mevcudu, kasa sayımı tutanakları düzenlenmediğinden teyit edilememektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak, kasa hesaplarının sayım tutanaklarıyla desteklenmesi gerektiği, ancak bu tutanakların ilgili birimlerce temin edilmediği belirtilmiştir. Bu durum, mali raporların gerçeğe uygun değerlerle raporlanmasını engellemektedir. |
BULGU: Kasa Mevcudunun Tutanaklarla Teyit Edilememesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
2022 yılı dönem sonu bilançosu ile raporlanan Kasa hesaplarının 28.896,88 TL kasa mevcudu, kasa Sayımı Tutanakları düzenlenmediğinden teyit edilememektedir.
Tarım ve Orman Bakanlığının, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, 100 Kasa hesabını muhasebe birimi veznelerince, kanuni dolaşım niteliğine sahip ulusal paraların alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanması gerekmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 61’inci maddesinde; “Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahibine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerlerin alınması saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm mali işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür. Muhasebe yetkilileri gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine verirler.” şeklinde düzenlenmiştir.
Muhasebeleştirme işlemleri ise Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre yürütülmekte olup, Yönetmelik’in 543 ve 544’üncü maddelerine göre, hazır değerlerin mali yılın son günü itibarıyla muhasebe yetkilisinin başkanlığındaki sayım kurulları tarafından sayılacağı, sayımda kasa hesabı defteri borç sayfası genel toplamı, kasa hesabı defteri alacak sayfası genel toplamı, kayıtlara göre kasada bulunması gereken miktarı gösteren Örnek 49/A Numaralı Kasa Sayım Tutanağının düzenleneceği ve bu tutanakların muhasebe birimlerinde muhafaza edileceği düzenlenmiştir.
Tarım ve Orman Bakanlığı 1261 adet harcama birimi ile 1010 adet muhasebe birimi
eliyle mali işlemlerini muhasebeleştirmektedir. Tarım ve Orman Bakanlığı bilançosu ile raporlanan toplam 28.896,88 TL kasa bakiyesi ise 1010 adet muhasebe birimindeki bakiyelerden oluşmaktadır.
100 Kasa Hesabında izlenen 28.896,88 TL tutarın teyidi amacıyla düzenlenmesi gereken Kasa Sayım Tutanaklarının ilgili muhasebe birimlerince düzenlenmediği anlaşıldığından, kasa mevcudunun tutanaklarla teyidi yapılamamıştır.
Bahse konu tutanaklar dönem sonunda mali tabloları hazırlamakla mükellef olan Bakanlık Strateji Geliştirme Başkanlığından talep edilmiş ancak söz konusu tutanakların temin edilemediği bildirilmiştir.
Kasalarda bulunan tutarların fiili durumları ile hesapta kayıtlı tutarların yıl sonu tutanakları ile teyidi muhasebe yetkililerince gerçekleştirilmesi gerekmekte ise de, dönem sonlarında tutanakların düzenlenmediği anlaşılmaktadır. Bir başka deyişle hesapta kayıtlı tutarların gerçekte var olup olmadıkları teyit edilememektedir.
Yönetmelik’in 543 ve 544’üncü maddeleri gereği düzenlenmesi gereken tutanakların ve hesaba ait bilgilerin Tarım ve Orman Bakanlığı harcama birimlerine ve Strateji Geliştirme Başkanlığına sunulmadığı, bu nedenle Bakanlıkça yapılan mali raporlama çalışmalarında dayanak olarak kullanılmadığı anlaşılmıştır.
Mali raporların gerçeğe uygun değerlerle raporlanabilmesi, kasa mevcutlarının noksansız ve uygun değerle raporlanabilmesi, gerçek durumları ile kayıtlı değerleri arasındaki uygunluğun sağlanması amacıyla;
Kasa mevcutlarına ait Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ekinde düzenlenen Örnek 49/A numaralı Kasa Sayım Tutanaklarının muhasebe yetkililerince düzenlenmesi, gerektiğinde ilgili harcama birimlerine ve Strateji Geliştirme Başkanlığına bilgi vermesi,
sağlanmalıdır.