|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin evsel atık transferi hizmet alımında, karayollarında taşınabilecek azami ağırlıkların aşıldığını ortaya koymuştur. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 8. maddesi, araçların ağırlık ve boyut kontrollerinin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından yapılmasını öngörmektedir. Aynı zamanda, 65. madde, azami yüklü ağırlığın aşılması durumunda uygulanacak idari para cezalarını düzenlemektedir. Yönetmelik, beş veya daha fazla dingilli araçların azami 40 ton taşıyabileceğini ve bu ağırlığa %3,75 ve 500 kg tartı toleransı eklenebileceğini belirtmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, evsel atık taşıma işinde kullanılan araçların 339 kez 42 ton azami ağırlığı aştığı tespit edilmiştir. Bu durum, hem mevzuat hem de ihale dokümanlarına aykırı bir uygulama olarak değerlendirilmiştir. Kamu idaresi, bu bulgulara ilişkin olarak, gelecekte mevzuata uygun hareket edileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, karayollarında güvenliğin sağlanması ve yapıların korunması adına belirlenen azami ağırlıklara uyulması büyük önem taşımaktadır. Nakliye hizmeti sunan araçların, mevzuat ve ihale şartlarına uygun olarak azami ağırlıkları aşmamaları gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Katı Atık Taşınması Hizmet Alım İşinde Karayollarında Taşınabilecek Azami Ağırlıkların Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Evsel Atık Transferi Hizmet Alımı İşine ait hakedişlerde karayolları mevzuatının izin verdiği azami ağırlıkların üzerinde taşıma gerçekleştirildiği görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 8 inci maddesinde; araçların ağırlık ve boyut kontrollerini yapma veya yaptırma ve denetleme, aykırı görülen hususlarla ilgili olarak sorumlular hakkında idari para cezasına dair tutanak düzenleme Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının görev ve yetkileri arasında sayılmıştır.
Mezkûr Kanun’un “Araçların Yüklenmesi” başlıklı 65’inci maddesinde; azami yüklü ağırlığın veya izin verilen azami yüklü ağırlığın aşılması halinde aşılan orana göre artan kademede idari para cezası uygulanacağı ve araçların yüklenmesine ilişkin ölçü ve usullerin, ağırlık ve boyut kontrolü usul ve esasları ile tartı toleranslarının Ulaştırma Bakanlığı tarafından yönetmelikle belirleneceği hüküm altına alınmıştır.
2918 sayılı Kanunun 8 ve 65’inci maddelerine dayanılarak çıkarılan Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik’in “Araçların ağırlık ve boyut ölçüleri” başlıklı 5’inci maddesinde; karayollarında seyreden araçların yüklü ve yüksüz olarak uyacakları boyutların ve bu araçların karayolu yapısına zarar vermeden güvenle seyredebilecekleri ağırlıkların belirtilen şartlara uygun olmasının zorunlu olduğu belirtilerek, beş veya daha çok dingilli yarı römorklu veya römorklu katarlarda azami 40 ton taşınabileceği hüküm altına alınmıştır. Yönetmelik’in “Tartı toleransı uygulaması” başlıklı 7’nci maddesinde; 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun 65’inci maddesine göre fazla yükleme oranlarının tespitinde araçların azami ağırlığının %3,75’i ve 500 kilogram artırılması şeklinde tartı toleransı uygulanacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuata göre; beş veya daha çok dingilli yarı römorklu veya römorklu katarlarda azami 40 ton taşınabileceği, buna toplam azami ağırlığın %3,75’i ve 500 kg tartı toleransı ekleneceği belirtilmiştir. Tartı toleransının eklenmesi sonucunda azami 40 ton ağırlığında karayoluna çıkabilecek bir aracı 42 ton üzerinde taşımada bulunması durumunda idari para cezası uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemelerde, Evsel Atık Transferi Hizmet Alımı İşine ait hakedişlerde mevzuata ve ihale dokümanına aykırı olarak; nakliye hizmetinde çalışan araçların evsel atık taşıma işinde 339 kez 42 ton azami ağırlığı aştığı ve mevzuatın izin verdiği azami ağırlıkları ihlal edecek şekilde katı atık taşımasında bulunduğu tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği ve bundan sonraki süreçte mevzuata uygun hareket edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak; karayollarında, can ve mal güvenliği yönünden trafik güvenliğinin tehlikeye atılmaması ve araçların karayolu yapılarında güvenle ve yapıya zarar vermeden geçebilmeleri için saptanan toplam azami ağırlıkların ihlal edilmemesi,yukarıda yer verilen mevzuat ve ihale dokümanına uyulmasını teminen, söz konusu hizmet alımı kapsamında nakliye hizmeti sunan araçların azami ağırlıkları aşmamasına özen gösterilmelidir.