|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Başkanlık tarafından yürütülen katı atık toplama hizmeti için herhangi bir ücret belirlenmediğini ve bu ücretin tahsilatına yönelik bir sistemin mevcut olmadığını ortaya koymuştur. Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin ilgili maddeleri, tarihi alanlarda sunulan hizmetler karşılığında alınacak ücretlerin Başkanlık gelirleri arasında sayıldığını belirtmektedir. Ancak, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı’nın gelirlerine ilişkin usul ve esaslarda, katı atık toplama hizmeti için ücretin kimden ve nasıl tahsil edileceğine dair bir düzenleme bulunmamaktadır.
Yapılan incelemelerde, tarihi alan içerisinde yer alan köylerden ve Eceabat’taki bazı köylerden toplanan katı atıkların, herhangi bir ücret tahsil edilmeden depolama alanlarına taşındığı tespit edilmiştir. Bu durum üzerine, Başkanlık ile Eceabat Köylere Hizmet Götürme Birliği arasında bir iş birliği protokolü taslağı hazırlanmış ve bu protokolle, katı atıkların toplanması ve taşınması hizmetinin ücret tarifesinin belirlenmesi, tahakkuk, takip ve tahsilat işlemlerinin Birlik tarafından yürütülmesi kararlaştırılmıştır. Protokol ile birlikte, Başkanlık tarafından ilgili usul ve esaslarda gerekli değişikliklerin yapılacağı da ifade edilmiştir. Sonuç olarak, Başkanlık’ın katı atık toplama hizmeti için gelir tahsilatını sağlamak amacıyla taslak protokolün imza sürecinin ve usul esaslardaki değişikliklerin bir an önce tamamlanması gerektiği değerlendirilmektedir. Bu adımlar, tahsilat sürecinin etkinliğini artıracaktır. |
BULGU: Katı Atık Toplama Hizmeti İçin Ücret Tespiti ve Tahsili Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Diğer Kamu İdareleri
Başkanlıkça yürütülen katı atık toplama hizmeti için herhangi bir ücret tespiti yapılmadığı gibi bu ücretin kimden ve nasıl tahsil edileceğini belirleyen bir sistemin de bulunmadığı tespit edilmiştir.
4 sayılı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 102’nci maddesinin ikinci fıkrasındaki (b) bendinde; “Tarihi Alanda sunulacak hizmetler karşılığı alınacak ücretler ile Tarihi Alanda bulunan yerlerin işletilmesi ve işlettirilmesinden elde edilen gelirler” Başkanlık gelirleri arasında sayılmıştır.
10.09.2014 tarihli ve 29115 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı Satın Alma ve İhale Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 46’ncı maddesinin ikinci fıkrasındaki; “Başkanlığın satım, hizmet verilmesi, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi gibi bu Yönetmeliğin kapsamına girmeyen işleri Bakan tarafından belirlenen usule göre yürütülür.” hükmüne dayanılarak hazırlanan ve 24.08.2015 tarihli Bakan Oluru ile yürürlüğe konulan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığının Bazı Gelirlerine İlişkin Usul ve Esaslar’ın 3’üncü maddesinin ikinci fıkrasında;
“Başkanlıkça katı atık toplama hizmeti verilmesi durumunda, katı atığın çöp depolama- ayrıştırma alanlarına nakil bedeli olarak (km x 3 TL*) ücret tahsil edilir. Katı atığın imhası için, Başkanlıkça ücret ödenmesi durumunda, ödenen ücret ayrıca hizmet bedeline eklenir.”
hükmü yer almakta olup, anılan Usul ve Esaslar’ın sonunda da, “*Bu tutar her yıl yeniden değerleme oranında arttırılır.” denilmiştir. Ancak, Usul ve Esaslar’da bahse konu ücretin kimden ve nasıl tahsil edileceğine ilişkin herhangi bir düzenleme bulunmamaktadır.
Yapılan incelemede; Tarihi Alan içerisinde yer alan 8 adet gazi köyüne ve yerleşim alanları Tarihi Alan sınırı dışında kalan Eceabat’taki 4 adet köye ait çöplerin Başkanlık tarafından düzenli olarak toplandığı ve toplanan katı atıkların çöp depolama-ayrıştırma alanlarına nakledildiği, ancak bu nakil hizmeti için herhangi bir ücret tahsilatının yapılmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen tespit üzerine Başkanlık ile Eceabat Köylere Hizmet Götürme Birliği arasında “Tarihi Alan Sınırları İçerisinde Uygulanacak Katı Atık Tarifesinin Belirlenmesi ve Başkanlığa Pay Aktarılmasına İlişkin İş Birliği Protokolü (Taslak)” düzenlenmiş ve söz konusu Protokol ile; köy alanlarından katı atıkların toplanarak depolama sahasına taşınması hizmetinin Başkanlık tarafından, ücret tarifesinin belirlenmesi ile ücretlerin tahakkuk, takip ve tahsili işlemlerinin ise Birlik tarafından yerine getirileceği, toplam ücret tahsilinin %50’sinin Birlik tarafından Başkanlık hesabına aktarılacağı hükme bağlanmış, ayrıca Başkanlık tarafından yukarıda bahsedilen Usul ve Esaslar’da da anılan Protokol ile uyum sağlanması için gerekli değişikliklerin yapılacağı bildirilmiştir.
Sonuç itibarıyla, Başkanlığın katı atık toplama hizmeti karşılığında gelir tahsilatını sağlayacak bahse konu Taslak Protokole ilişkin imza aşamasının ve ilgili Usul ve Esaslar’daki gerekli değişikliğin ivedilikle tamamlanarak tahsilat sürecine işlerlik kazandırılmasında fayda olacağı değerlendirilmektedir.