|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mal ve hizmet satışlarından elde edilen katma değer vergisi (KDV) dahil tutarların, vergiyi oluşturan kısmının ayrıştırılmadığı ve genel bütçe gelirleri olarak muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri, mal teslimi ve hizmet ifası sırasında vergiyi doğuran olayın gerçekleştiğini belirtmektedir. Ancak, belediyenin 2024 yılı içinde sunduğu hizmetler ve ürünler için tahsil edilen KDV’nin, 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’nda izlenmesi gerekirken, 600-Gelirler Hesabı’na dahil edildiği görülmüştür.
Yapılan incelemelerde, belediyenin vergi tarifelerinde “KDV dahil” ifadesinin yer aldığı, ancak tahsil edilen tutarların vergiyi oluşturan kısmının ayrıştırılmadığı anlaşılmıştır. Bu durum, 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı ile diğer hesapların hatalı bilgiler içermesine yol açmıştır. İlgili mevzuat hükümlerine uygun olarak, KDV’nin satış bedellerinden ayrıştırılması ve indirilemeyen KDV’nin vergi dairesine beyan edilerek ödenmesi gerekmektedir. Bu uygulamalar, belediyenin mali kayıtlarının doğruluğunu sağlamak açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Katma Değer Vergisi Dâhil Olarak Tahsil Edilen Mal ve Hizmet Bedellerinin Bazılarının İdarenin Faaliyet Gelirlerine Kaydedilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye tarafından 2024 yılı içinde üretilen mal ve hizmetlerin satışlarından katma değer vergisi dâhil olarak tahsil edilen tutarların hepsinden vergiyi oluşturan kısmının ayrıştırılmadığı, genel bütçe geliri olan söz konusu vergi tahsilatlarının ilgili hesapta izlenmeyerek idarenin faaliyet geliri olarak muhasebeleştirildiği görülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Verginin konusunu teşkil eden işlemler” başlıklı 1’inci maddesinde; Türkiye’de yapılan ticari, sınai, zirai faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetler ile diğer faaliyetlerden doğan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu,
Aynı Kanun’un “Mükellef” başlıklı 8’inci maddesinde; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde bu işleri yapanların Katma Değer Vergisinin mükellefi olduğu,
“Vergiyi doğuran olay” başlıklı 10’uncu maddesinde; vergiyi doğuran olayın; mal teslimi ve hizmet ifası hallerinde, malın teslimi veya hizmetin yapılması anında meydana geleceği,
“Beyan esası” başlıklı 40’ıncı maddesinde ise, Katma Değer Vergisinin, bu Kanun’da aksine hüküm bulunmadıkça mükelleflerin yazılı beyanları üzerine tarh olunacağı ve herhangi bir vergilendirme döneminde vergiye tabi işlemleri bulunmayan mükelleflerin de beyanname vermek mecburiyetinde olduğu,
Hükümlerine yer verilmiştir.
213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun “Cezalar” başlıklı 331’inci maddesinde ise; vergi kanunları hükümlerine aykırı hareket edenlerin, bu kitapta yazılı vergi cezaları (vergi zıyaı cezası ve usulsüzlük cezaları) ve diğer cezalar ile cezalandırılacağı düzenlenmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin;
-293’üncü maddesinde, 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan katma değer vergisi tutarları ile bu tutarlardan mahsup edilen ve ödenen tutarların izlenmesi için kullanılacağı,
-294’üncü maddesinde ise;
– İdarenin sattığı mal ve hizmet karşılığı olarak katma değer vergisi tutarı da dâhil olmak üzere yapılan tahsilat tutarlarının 100-Kasa Hesabına veya 102-Banka Hesabına borç, tahsil edilen katma değer vergisinin 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına, Katma Değer Vergisi hariç tutarın ise 600-Gelirler Hesabına alacak, diğer taraftan katma değer vergisi tutarı da dâhil olmak üzere yapılan tahsilat toplamının 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedileceği,
– Ay sonlarında, 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının alacak bakiyesi, 190- Devreden Katma Değer Vergisi Hesabı ile 191-İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabının borç bakiyeleri toplamından fazla ise, söz konusu farkın 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabına alacak kaydedileceği,
Belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediyenin 2024 Mali Yılında Uygulanacak Vergi, Harç, Ücret ve Gelir Tarifesinde, “KDV dahil” ifadesinin yer aldığı ücrete tabi işlerin tarifelerinin de
belirlendiği, İdarenin 2024 yılı içerisinde sunduğu ve katma değer vergisinden istisna olmayan ücrete tabi işler ile şartname, basılı evrak ve form gibi üretilen mal ve hizmetlerin satışı karşılığı olarak katma değer vergisi dâhil olmak üzere tahsil ettiği tutarların hepsinde vergiyi oluşturan kısmının ayrıştırılmadığı, yıl içerisinde 391-Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabında izlenilmesi gerekirken katma değer vergisinin 600-Gelirler Hesabına dâhil edildiği tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, mevzuat hükümlerine uygun olmayan ilgili uygulamalar neticesinde, 391- Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı, 600-Gelirler Hesabı, 800-Bütçe Gelirleri Hesabı ve 805-Gelir Yansıtma Hesabı, 895-Bütçe Uygulama Sonuçları Hesabı, 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hatalı bilgiler içermekte olup, İdare tarafından üretilen mal ve hizmetlerin satış bedellerinden katma değer vergisinin ayrıştırılması, indirilemeyen katma değer vergisinin vergi dairesine beyan edilerek ödenmesi ve ilgili hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.