|
ÖZET: Kavşaklarda görüş açısının engellenmemesi için gerekli önlemlerin alınmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Büyükşehir Belediyesi’nin sorumluluk alanındaki yollar üzerinde, trafik güvenliğini tehdit eden reklam panoları, levhalar ve bitkilerin bulunduğu tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, belediyelere trafik düzenlemeleri konusunda belirli görevler vermekte, kavşaklarda görüş açısını engelleyici unsurların yerleştirilmesini yasaklamaktadır.
Yapılan denetimlerde, özellikle Turhan Cemal Berker Bulvarı’nın çeşitli kesişim noktalarında, bu tür engelleyici unsurların varlığı gözlemlenmiştir. Bu durum, trafik kazalarının yaşanma riskini artırmakta ve can ile mal kaybına yol açabilecek tehlikeler doğurmaktadır. Ayrıca, görüş üçgeni içine yerleştirilen reklam ve levhaların yanı sıra, ağaç ve bitkilerin dikilmesi, trafik güvenliğini tehdit eden unsurlar arasında yer almaktadır. Bu nedenle, kavşaklarda görüş açısını korumak amacıyla gerekli tedbirlerin alınması büyük önem taşımaktadır. İlgili yönetmeliklere uygun olarak, kavşak çevresinde görüşü engelleyebilecek her türlü unsurun kaldırılması ve mevcut olanların da uygun hale getirilmesi gerekmektedir. Aksi takdirde, olası trafik kazalarında idarenin tazminat yükümlülüğü ile karşılaşma riski bulunmaktadır. |
BULGU: Kavşaklarda Görüş Açısının Engellenmemesi İçin Gerekli Tedbirlerin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin yetki alanları içerisinde bulunan yolların üzerindeki kavşak ve kavşak dönüşlerinde trafik güvenliğini tehlikeye sokan mahiyette reklam panosu ve levhaların konulduğu, ağaç ve bitkilerin dikildiği görülmüştür.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde, kanunların belediyelere verdiği trafik düzenlemesine ilişkin bütün işleri yürütme ve (g) bendinde Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği büyükşehir belediyelerine görev ve sorumluluk olarak verilmiştir. 5216 sayılı Kanun’un “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9’uncu maddesinde, Bu Kanun ile büyükşehir belediyesine verilen trafik hizmetlerini plânlama, koordinasyon ve güzergâh belirlemesi ile büyükşehir sınırları dahilinde il trafik komisyonunun yetkilerinin ulaşım koordinasyon merkezi tarafından kullanılacağı, ulaşım koordinasyon merkezi kararlarının büyükşehir belediye başkanının onayı ile yürürlüğe gireceği, Büyükşehir belediyelerine bu Kanun ile verilen görev ve yetkilerin uygulanmasında 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun bu Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanmayacağı hüküm altına alınmıştır.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Belediye trafik birimleri, görev ve yetkileri” başlıklı 10’uncu maddesinde, belediyelere verilen görevlerin il ve ilçe trafik komisyonları ve mahalli trafik birimleri ile işbirliği yapılarak yürütüleceği belirtildikten sonra yapım ve bakımından sorumlu olduğu yolların trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak görev ve yetkisi belediyelere verilmiştir. 2918 sayılı Kanun’un “Karayolu yapısı ve trafik işaretlerinin korunması” başlıklı 14’üncü maddesinde, karayolu yapısı üzerine, trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek veya güçleştirecek şekilde bir şey koymanın, atmanın, dökmenin, bırakmanın ve benzeri hareketlerde bulunmanın yasak olduğu, “Karayolu dışında, kenarında veya üzerindeki diğer levhalar, ışıklar ve işaretlemeler” başlıklı 16’ncı maddesinde de karayolu dışında, kenarında veya karayolu sınırı içinde, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek, anlamlarını değiştirecek veya güçleştirecek, tereddüte sebep olacak veya yanıltacak ve trafik için tehlike veya engel yaratacak şekilde levhalar, ışıklar, işaretlemeler ile, ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık gibi yapı elemanları veya benzerlerini dikmenin, koymanın veya bulundurmanın yasak olduğu belirtilmiştir.
19.06.1985 tarih ve 18789 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolu Trafik Güvenliğinin Sağlanması Yönünden, Yolun Yapısında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler İle Karayolu Dışında, Kenarında veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar ve İşaretlemeler Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, özel hukuk gerçek ve tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca karayolu yapısında yapılacak her türlü çalışmalar ile zorunlu hallerde karayolu dışında, kenarında veya üzerinde bulunacak olan standart trafik işaretleri dışındaki levhalar, ışıklar, işaretler, ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık, çit, ihata duvarı ve benzeri elemanların tesis edileceği yer, nicelik, nitelik, usul, esas ve şartları konusunda, karayolu trafik güvenliğinin sağlanması amacına yönelik alınması gerekli tedbirleri kapsadığı, “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Yönetmeliğin uygulanmasında levhaların standart trafik işaret levhaları dışındaki bütün levhaları kapsadığı, reklam ve ilan amacıyla taş, duvar, sanat yapıları ve benzeri tesislerin yüzeylerine yoldan açıkça görülecek şekilde yazı yazılması, resim ve sembol yapılması da bu Yönetmeliğin uygulanmasında levha anlamında olduğu ve “Diğer Esaslar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendinde kavşak yakınlarında görüş üçgeni içine levha konulmasının yasak olduğu düzenlenmiştir.
Büyükşehir Belediyesi sınırları içindeki bazı kavşakların görüş üçgeni içine reklam panoları ve tanıtıcı levhaların konulması, standardın dışında ağaç ve bitkilerin dikilmesi suretiyle kavşaklardan dönüşlerde görüşün engellendiği, trafik güvenliğinin tehlikeye düşürüldüğü tespit edilmiştir. Bu durum can ve mal kaybına yol açan trafik kazalarının yaşanması ihtimalini ortaya çıkarmaktadır. Nitekim, Adana Emniyet Müdürlüğünün 14.10.2024 tarih ve E-75027471 -64035-2024101110434889731 sayılı yazısı ile alınan 20212023 yıllarında meydana gelen ölümlü ve yaralamalı trafik kazalarına ait bilgiler çerçevesinde Turhan Cemal Berker Bulvarı ile Ziya Paşa Bulvarı kesişim kavşağı, Turhan Cemal Berker Bulvarı ile Atatürk Caddesi kesişim kavşağı ve Turhan Cemal Berker Bulvarı ile Fuzuli Caddesi kesişim kavşağında yerinde inceleme yapılmış olup kavşak ve kavşak dönüşlerinde trafik güvenliğini tehlikeye sokan mahiyette yukarıda ifade edilen unsurların bulunduğu görülmüştür.
Dolayısıyla kavşaklarda düzenlemelere uygun olmayan ve görüş açısını engelleyen reklam panosu, levha, ağaç ve bitkilerin olduğu bir durumda, herhangi bir trafik kazası olması durumunda idarenin tazminat ödeme zorunluluğu ile karşı karşıya kalma ihtimali göz önüne alınmalıdır.
Kavşakların yakınlarında görüş üçgeni içine reklam panosu ve levha konulmasının, yine görüş açısını engelleyen ağaç ve bitkilerin dikilmesinin yasaklanmasının gerekçesi trafik güvenliğinin tehlikeye düşürülmesinin önlenmesidir. Bu nedenle görüş üçgeni içerisine trafik güvenliğini tehlikeye düşürebilecek reklam panosu ve levha konulmaması, ağaç ve bitkilerin dikilmemesi önem arz etmektedir. Kavşaklardan dönüşlerde trafik güvenliğinin tehlikeye düşürülmemesi ve görüşün engellenmemesi için yeterli görüş alanının (görüş üçgeni) oluşturulmasına dikkat edilmelidir.
Kavşak veya benzeri yollarda görüş açısını engelleyecek, trafik güvenliğini tehlikeye düşürülebilecek reklam panosu ve levha konulmaması, ağaç ve çeşitli bitkilerin dikilmemesi, var olanlarında uygun hale getirilmesi, herhangi bir trafik kazası olması durumunda idarenin tazminata muhatap olmaması için gerekli işlemlerin yapılması sağlanmalıdır.