|
ÖZET: Kavşaklarda görüş açısını engelleyen unsurların varlığı, trafik güvenliğini ciddi şekilde tehdit etmektedir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, büyükşehir ilçe belediyesinin yetki alanındaki yollar üzerindeki kavşaklarda, trafik güvenliğini tehlikeye atan levhalar ve bitkilerin bulunduğu tespit edilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre, belediyeler, trafik düzenini sağlamakla yükümlüdür. Bu kapsamda, kavşaklarda görüş üçgeni içine yerleştirilen levhalar ve dikilen ağaçlar, yasaklanmış unsurlar arasında yer almaktadır.
Denetimlerde, Saip Hoca Bulvarı ile Eczacı Rasim Bulvarı, Melih Pabucçoğlu Bulvarı ile Küçük Sanayi Sitesi Caddesi ve Enver Güreli Caddesi ile 2772. Cadde kesişimlerinde, bu tür engelleyici unsurların bulunduğu gözlemlenmiştir. Bu durum, olası trafik kazalarının yaşanma riskini artırmakta ve idarenin tazminat yükümlülüğü ile karşı karşıya kalmasına neden olmaktadır. Dolayısıyla, kavşaklarda görüş açısını engelleyen levha ve bitkilerin bulunmaması, trafik güvenliğinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. İdare, kavşaklardaki engelleyici bitkilerin budandığını belirtmiş olsa da, bu durumu kanıtlayıcı belgelerle desteklememiştir. Trafik güvenliğinin sağlanması için, kavşaklarda görüş açısını tehdit eden unsurların ortadan kaldırılması ve gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir. Bu önlemler, hem can güvenliğini korumak hem de idarenin olası tazminat yükümlülüklerini azaltmak açısından kritik bir rol oynamaktadır. |
BULGU: Kavşaklarda Görüş Açısının Engellenmemesi İçin Gerekli Tedbirlerin Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin yetki alanları içerisinde bulunan yolların üzerindeki kavşak ve kavşak dönüşlerinde trafik güvenliğini tehlikeye sokan mahiyette levhaların konulduğu, ağaç ve bitkilerin dikildiği görülmüştür.
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Belediye trafik birimleri, görev ve yetkileri” başlıklı 10’uncu maddesinde, belediyelere verilen görevlerin il ve ilçe trafik komisyonları ve mahalli trafik birimleri ile işbirliği yapılarak yürütüleceği belirtildikten sonra yapım ve bakımından sorumlu olduğu yolların trafik düzeni ve güvenliğini sağlayacak durumda bulundurmak görev ve yetkisi belediyelere verilmiştir. 2918 sayılı Kanun’un “Karayolu yapısı ve trafik işaretlerinin korunması” başlıklı 14’üncü maddesinde, karayolu yapısı üzerine, trafiği güçleştirecek, tehlikeye sokacak veya engel yaratacak, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek veya güçleştirecek şekilde bir şey koymanın, atmanın, dökmenin, bırakmanın ve benzeri hareketlerde bulunmanın yasak olduğu, “Karayolu dışında, kenarında veya üzerindeki diğer levhalar, ışıklar ve işaretlemeler” başlıklı 16’ncı maddesinde de karayolu dışında, kenarında veya karayolu sınırı içinde, trafik işaretlerinin görülmelerini engelleyecek, anlamlarını değiştirecek veya güçleştirecek, tereddüte sebep olacak veya yanıltacak ve trafik için tehlike veya engel yaratacak şekilde levhalar, ışıklar, işaretlemeler ile, ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık gibi yapı elemanları veya benzerlerini dikmenin, koymanın veya bulundurmanın yasak olduğu belirtilmiştir.
19.06.1985 tarih ve 18789 sayılı Resmi gazete’de yayımlanan Karayolu Trafik Güvenliğinin Sağlanması Yönünden, Yolun Yapısında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler İle Karayolu Dışında, Kenarında veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar ve İşaretlemeler Hakkında Yönetmelik’in “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde, özel hukuk gerçek ve tüzel kişileri ile kamu kurum ve kuruluşlarınca karayolu yapısında yapılacak her türlü çalışmalar ile zorunlu hallerde karayolu dışında, kenarında veya üzerinde bulunacak olan standart trafik işaretleri dışındaki levhalar, ışıklar, işaretler, ağaç, direk, yangın musluğu, çeşme, parmaklık, çit, ihata duvarı ve benzeri elemanların tesis edileceği yer, nicelik, nitelik, usul, esas ve şartları konusunda, karayolu trafik güvenliğinin sağlanması amacına yönelik alınması gerekli tedbirleri kapsadığı, “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin birinci fıkrasında, bu Yönetmeliğin uygulanmasında levhaların standart trafik işaret levhaları dışındaki bütün levhaları kapsadığı, reklam ve ilan amacıyla taş, duvar, sanat yapıları ve benzeri tesislerin yüzeylerine yoldan açıkça görülecek şekilde yazı yazılması, resim ve sembol yapılması da bu Yönetmeliğin uygulanmasında levha anlamında olduğu ve “Diğer Esaslar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (E) bendinin (a) alt bendinde kavşak yakınlarında görüş üçgeni içine levha konulmasının yasak olduğu düzenlenmiştir.
Belediye sınırları içindeki bazı kavşakların görüş üçgeni içine tanıtıcı levhaların konulması, standardın dışında ağaç ve bitkilerin dikilmesi suretiyle kavşaklardan dönüşlerde görüşün engellendiği, trafik güvenliğinin tehlikeye düşürüldüğü tespit edilmiştir. Bu durum can ve mal kaybına yol açan trafik kazalarının yaşanması ihtimalini ortaya çıkarmaktadır.
Konuya ilişkin olarak Saip Hoca Bulvarı ile Eczacı Rasim Bulvarı kesişim kavşağı, Melih Pabucçoğlu Bulvarı ile Küçük Sanayi Sitesi Caddesi kesişim kavşağı ve Enver Güreli Caddesi ile 2772. Cadde kesişim kavşağında yerinde inceleme yapılmış olup kavşak ve kavşak dönüşlerinde trafik güvenliğini tehlikeye sokan mahiyette yukarıda ifade edilen unsurların bulunduğu görülmüştür.
Dolayısıyla kavşaklarda düzenlemelere uygun olmayan ve görüş açısını engelleyen levha, ağaç ve bitkilerin olduğu bir durumda, herhangi bir trafik kazası olması durumunda idarenin tazminat ödeme zorunluluğu ile karşı karşıya kalma ihtimali göz önüne alınmalıdır.
Kavşakların yakınlarında görüş üçgeni içine levha konulmasının, görüş açısını engelleyen ağaç ve bitkilerin dikilmesinin yasaklanmasının gerekçesi trafik güvenliğinin tehlikeye düşürülmesinin önlenmesidir. Bu nedenle görüş üçgeni içerisine trafik güvenliğini tehlikeye düşürülebilecek levha konulmaması, ağaç ve bitkilerin dikilmemesi önem arzetmektedir. Kavşaklardan dönüşlerde trafik güvenliğinin tehlikeye düşürülmemesi ve görüşün engellenmemesi için yeterli görüş alanının (görüş üçgeni) oluşturulmasına dikkat edilmelidir.
Yukarıda belirtilen denetim tespiti üzerine İdare; kavşak ve benzeri refüjlerde, görüş açısını engelleyen bitki ve ağaçların budanarak uygun hâle getirildiğini ifade etmiş, ancak bu beyanı destekleyici herhangi bir kanıtlayıcı belge sunmamıştır.
Kavşak veya benzeri yollarda görüş açısını engelleyecek, trafik güvenliğini tehlikeye düşürülebilecek levha konulmaması, ağaç ve çeşitli bitkilerin dikilmemesi, var olanlarında uygun hale getirilmesi, herhangi bir trafik kazası olması durumunda idarenin tazminata muhatap olmaması için gerekli işlemlerin yapılması sağlanmalıdır.