BULGU: Kazanılan Davalara İlişkin Tahsil Edilmesi Gereken Vekalet Ücretlerinin Sistem Üzerinden Raporlanmaması ve Kazanılan Davalar Nedeniyle Kesinleşen Vekalet Ücretlerinin Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri

Kazanılan davalara ilişkin tahsil edilmesi gereken vekalet ücretlerinin sistem üzerinden raporlanmadığı ve kazanılan davalar nedeniyle kesinleşen vekalet ücretlerinin muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
Hukuk Bilgi Yönetim Sistemi aracılığıyla takip edilen davalara ilişkin tahsil edilmesi gereken vekalet ücretleri sistem üzerinden raporlanamamaktadır. Bakanlığın muhatap olduğu dava dosyalarının büyük çoğunluğu taşrada görevli İşkur avukatları tarafından takip edilmekte, ancak taşradaki her birim tarafından Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan Vekalet Ücreti Ödemesine Esas Veri Tablosu düzenlenmemekte ve İşkur Genel Müdürlüğü tarafından konsolide edilerek Bakanlığa da gönderilmemektedir. Bu durumda Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, saymanlık hesabına yatırılan paraları, ilgili dava ile eşleştirerek, vekalet ücretlerini ayrıştırmaktadır. Bu da taşradaki avukatın tahsilat yapıldığı halde vekalet ücretlerini göndermemesine; eksik göndermesine; tahsilatı emanet hesabı dışında başka bir hesaba yatırmasına ya da yeterli açıklamanın yapılmaması durumlarında zorluklara neden olmaktadır.
Kamu İdaresi tarafından, 2023 yılı ve önceki yıllara ilişkin tahsil edilmesi gereken ve tahsil edilen vekalet ücreti toplamı hususunda İdarenin elinde sağlıklı bilgi bulunmamakta, sadece icra takip dosyasıyla tahsil edilmeye çalışılan vekalet ücreti tutarı bilinmekte olup, kazanılan davalar nedeniyle kesinleşen mahkeme kararlarına ilişkin bu tutar da muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır.
Kamu İdaresi cevabında, her ne kadar, avukatlık vekalet ücretlerinin tahsilat öncesinde alacak/gelir kaydının mümkün bulunmadığını ve zamanaşımı içerisinde tahsil edilmesinin yeterli olduğunu belirtmişse de, GYMY gereğince, kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesapların kullanılması gerekmekte olup, bulguda kastedilen, tahsilat öncesinde alacak ya da gelir kaydının yapılması olmayıp, kazanılan davalar nedeniyle kesinleşen vekalet ücretlerinin muhasebe kayıtlarında uygun hesaplarda yer almasının sağlanmasıdır. Söz konusu vekalet ücretlerinin muhasebe kayıtlarında yer alması, kamu idaresi cevabında da belirtildiği üzere, bu ücretlerin zamanaşımı süresi içerisinde tahsil edilebilmesi için gereken takibi de kolaylaştıracaktır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gereğince, nazım hesaplar, kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere kullanılmakta olduğundan tahsil edilmesi gereken vekalet ücretlerinin sistem üzerinden raporlanarak kazanılan davalar nedeniyle kesinleşen vekalet ücretlerinin Kamu İdaresinin muhasebe kayıtlarında yer alması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, kazanılan davalara ilişkin tahsil edilmesi gereken vekalet ücretleri sistem üzerinden raporlanmamaktadır. Ayrıca, kesinleşen vekalet ücretleri muhasebe kayıtlarında yer almamaktadır. Taşra birimleri, Vekalet Ücretlerinin Dağıtımına Dair Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereği gerekli verileri düzenlememekte, bu durum tahsilatların takibini zorlaştırmaktadır. Kamu idaresinin, vekalet ücretlerinin muhasebe kayıtlarında uygun hesaplarda yer almasını sağlaması ve sistem üzerinden raporlaması gerektiği belirtilmektedir. Bu, tahsilat sürecinin etkinliğini artıracaktır.