|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içindeki sokakların kazısından elde edilen bedellerin amacına uygun şekilde kullanılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79. maddesi, altyapı kazı alanlarının zarar görmesi durumunda, kazıyı yapanın bu alanları eski haline getirmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, izinsiz kazı yapanlara idari para cezası uygulanabileceği ve bu cezaların bir ay içinde ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na göre, ilçe belediyeleri tarafından yapılan kazılardan elde edilen gelirler yalnızca asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılmalıdır.
Denetim bulgularına göre, idare sınırları içindeki sokaklardan elde edilen kazı bedellerinin özel bir hesapta takip edilmediği ve 2022 yılında 3.646.503,66 TL’nin idarenin cari harcamalarında kullanıldığı tespit edilmiştir. İdare, toplam 24.215.258,07 TL’nin çeşitli işler kapsamında asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında harcandığını, bu harcamaların kazı bedelinden fazla olduğunu bildirmiştir. Ayrıca, kazı bedellerinin izlenmesi için ayrı bir banka hesabı açıldığı ve bu hesabın kullanımının denetim bulgularına göre gerçekleştirileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak, sokak kazılarından elde edilen gelirlerin yalnızca belirli altyapı hizmetlerine harcanması gerektiği, idarenin cari harcamalarında kullanılmaması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu durum, yasal düzenlemelere uygun bir yönetim anlayışının benimsenmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Kazı Bedellerinin İdarenin Cari Harcamalarında Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içerisinde yer alan sokakların kazısından elde edilen bedellerin amacına uygun kullanılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79’uncu maddesine göre; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir.
Diğer yandan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Altyapı hizmetleri” başlıklı 8’inci maddesi ve “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9’uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin “İlçelerde tahsil edilen kazı gelirlerinin kullanımı” başlıklı 14/A maddesinde ise;
“(Ek:RG-24/12/2020-31344) (1) İlçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirler bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedilir. Bu gelirler sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesislerin kazıyı yapan tarafından eski haline getirileceği, altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabileceği, ilçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirlerin bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedileceği ve bu gelirlerin sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede ise; İdare sınırları içerisindeki sokakların kazısından elde edilen kazı bedellerinin özel bir hesapta takip edilmediği ve 2022 yılı içerisinde idarenin cari hesabına kazı bedeli olarak mükellefler tarafından 3.646.503,66 TL yatırıldığı, bu tutarın tamamının İdarenin mal ve hizmet alımlarında kullanıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, toplam 24.215.258,07 TL’nin çeşitli işler kapsamında cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanıldığı ve bu harcamaların tahsil edilen kazı bedelinden fazla olduğu, kazı bedellerine ilişkin ayrı bir banka hesabı açıldığı ve kazı bedellerinin bu hesapta izlenmeye başlandığı ve hesabın kullanımının bulgudaki değerlendirmelere göre yapılacağı bildirilmiştir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere uygun olarak sokakların kazısından elde edilen kazı bedellerinin sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılması, İdarenin cari harcamalarında kullanılmaması gerekmektedir.