|
ÖZET: Kazı bedellerinin, ilgili yasal düzenlemelere aykırı olarak idarenin cari harcamalarında kullanıldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içinde gerçekleştirilen altyapı kazılarından elde edilen gelirlerin, belirlenen amaçlar doğrultusunda harcanmadığı anlaşılmaktadır. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79. maddesi gereğince, kazı sırasında zarar gören altyapı tesislerinin onarımı kazıyı yapan tarafından sağlanmalıdır. Ayrıca, izinsiz kazı yapanlara yüksek idari para cezaları uygulanmaktadır.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun ilgili maddeleri, ilçe belediyelerinin sorumluluğundaki cadde ve sokaklarda yapılan kazılardan elde edilen gelirlerin yalnızca bu alanların asfalt ve kaldırımlarının yapım, onarım ve bakımında kullanılmasını öngörmektedir. Yapılan denetimlerde, 2024 yılı içerisinde kazı bedeli olarak 4.219.790,31 TL’nin özel bir hesapta toplandığı, ancak bu tutarın idarenin cari harcamaları için harcandığı gözlemlenmiştir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmiş ve gelecekte kazı bedellerinin belirtilen yasal çerçeveye uygun şekilde kullanılmasına özen gösterileceğini belirtmiştir. |
BULGU: Kazı Bedellerinin İdarenin Cari Harcamalarında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içerisinde yer alan sokakların kazısından elde edilen bedellerin amacına uygun kullanılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79’uncu maddesine göre; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir.
Diğer yandan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Altyapı hizmetleri” başlıklı 8’inci maddesi ve “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9’uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin “İlçelerde tahsil edilen kazı gelirlerinin kullanımı” başlıklı 14/A maddesinde ise;
“İlçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirler bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedilir. Bu gelirler sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılır” hükmü yer almaktadır.
Mezkur düzenlemelerden; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesislerin kazıyı yapan tarafından eski haline getirileceği, altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabileceği, ilçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirlerin bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedileceği ve bu gelirlerin sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; İdare sınırları içerisindeki sokakların kazısından elde edilen kazı bedellerinin açılan özel bir hesapta takip edildiği, 2024 yılı içinde bu hesaba kazı bedeli olarak mükellefler tarafından 4.219.790,31 TL yatırıldığı, bu tutarın tamamının İdarenin cari harcamaları için kullanıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu husus kabul edilmiş olup kazı bedellerinin mali kaynak yetersizliğinden dolayı kullanıldığı ve bundan sonra kullanılmaması yönünde dikkat edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yasal düzenlemeler uyarınca; sokakların kazısından elde edilen kazı bedellerinin sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, bakım ve onarımında kullanılması, İdarenin cari harcamalarında kullanılmaması gerekmektedir.