|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içindeki sokakların kazısından elde edilen bedellerin amacına uygun kullanılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79. maddesi gereğince, altyapı kazı alanlarında meydana gelen zararların kazıyı yapan tarafından eski haline getirilmesi zorunludur. Ayrıca, izinsiz kazı yapanlara idari para cezası uygulanmakta ve bu cezalar tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmelidir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’na dayanarak hazırlanan yönetmelikte, ilçe belediyelerinin sorumluluğundaki alanlarda yapılan kazılardan elde edilen gelirlerin yalnızca asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılacağı belirtilmiştir. Ancak yapılan incelemeler, bu kazı bedellerinin özel bir hesapta takip edilmediğini ve 2024 yılı içerisinde 2.446.159,88 TL’nin İdarenin cari hesabına yatırıldığını, bu tutarın mal ve hizmet alımlarında kullanıldığını göstermiştir. Sonuç olarak, İdarenin kazı bedellerini mevzuata uygun bir şekilde kullanması ve bu gelirleri özel bir hesapta takip etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Kamu İdaresi, tespit edilen durumla ilgili gerekli işlemleri yapacağını bildirmiştir. |
BULGU: Kazı Bedellerinin İdarenin Cari Harcamalarında Kullanılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içerisinde yer alan sokakların kazısından elde edilen bedellerin amacına uygun kullanılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79’uncu maddesine göre; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir.
Diğer yandan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Altyapı hizmetleri” başlıklı 8’inci maddesi ve “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9’uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin “İlçelerde tahsil edilen kazı gelirlerinin kullanımı” başlıklı 14/A maddesinde ise;
“(Ek:RG-24/12/2020-31344) (1) İlçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirler bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedilir. Bu gelirler sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesislerin kazıyı yapan tarafından eski haline getirileceği, altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabileceği, ilçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirlerin bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedileceği ve bu gelirlerin sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede ise; İdare sınırları içerisindeki sokakların kazısından elde edilen kazı bedellerinin özel bir hesapta takip edilmediği ve 2024 yılı içerisinde İdarenin cari hesabına kazı bedeli olarak mükellefler tarafından 2.446.159,88 TL yatırıldığı, bu tutarın İdarenin mal ve hizmet alımlarında kullanıldığı görülmüştür.
Kamu İdaresi tespitimize iştirak etmiş olup, gerekli işlemlerin tesis edileceğini bildirmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin elde ettiği kazı bedellerini mevzuatta belirlenen amaçlar doğrultusunda kullanması ve söz konusu gelirleri özel bir hesapta takip etmesi gerekmektedir.