|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi sınırları içindeki sokak kazılarından elde edilen bedellerin amacına uygun kullanılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79. maddesi gereğince, altyapı kazı alanlarında meydana gelen zararların, kazıyı gerçekleştiren tarafından eski haline getirilmesi zorunludur. Ayrıca, izinsiz kazı yapanlara ve kazı alanlarını uygun şekilde kapatmayanlara, belediye encümeni tarafından beş katına kadar idari para cezası uygulanabilir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve ilgili yönetmelikler, ilçe belediyelerinin sorumluluğundaki cadde ve sokaklarda yapılan kazılardan elde edilen gelirlerin yalnızca bu alanların asfalt, kaldırım yapım, onarım ve bakımında kullanılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan denetimlerde, 2022 yılında elde edilen 11.462.465,94 TL kazı bedelinin, idarenin cari harcamalarında kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, yasal düzenlemelere aykırı olup, kazı gelirlerinin belirlenen amaçlar doğrultusunda harcanması gerektiğini göstermektedir. İdare, bu tespit üzerine gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir. Kazı bedellerinin doğru bir şekilde yönetilmesi, altyapı hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kazı Bedellerinin İdarenin Cari Harcamalarında Kullanılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare sınırları içerisinde yer alan sokakların kazısından elde edilen bedellerin amacına uygun kullanılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun mükerrer 79’uncu maddesine göre; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesisler kazıyı yapan tarafından eski haline getirilir. Altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabilir. İzinsiz altyapı kazısı yapanlara veya altyapı kazı alanını usulüne uygun kapatmayanlara belediye encümenince alan tahrip tutarının beş katına kadar idari para cezası verilir. İdari para cezası, ilgilisine tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenir. Bu yerlerin alan tahrip tutarı, varsa teminatı düşülerek ayrıca tahsil edilir.
Diğer yandan, 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Altyapı hizmetleri” başlıklı 8’inci maddesi ve “Ulaşım hizmetleri” başlıklı 9’uncu maddesine dayanılarak hazırlanan Büyükşehir Belediyeleri Koordinasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin “İlçelerde tahsil edilen kazı gelirlerinin kullanımı” başlıklı 14/A maddesinde ise;
“(Ek:RG-24/12/2020-31344) (1) İlçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirler bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedilir. Bu gelirler sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen düzenlemelerden; altyapı kazı alanı ile kazı sırasında diğer altyapı tesislerine zarar verilmesi halinde bu tesislerin kazıyı yapan tarafından eski haline getirileceği, altyapı kazı alanı, alan tahrip tutarının peşin yatırılması veya alan tahrip tutarı kadar teminat verilmesi halinde belediyece de kapatılabileceği, ilçe belediyelerinin sorumluluğuna bırakılan cadde, bulvar, meydan ve sokaklarda yapılacak tüm kazılardan elde edilecek gelirlerin bu yerlere izin veya ruhsat veren ilçe belediyesince gelir olarak kaydedileceği ve bu gelirlerin sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılacağı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede ise; İdare sınırları içerisindeki sokakların kazısından elde edilen kazı bedellerinin özel bir hesapta takip edilmediği ve 2022 yılı içerisinde idarenin cari hesabına kazı bedeli olarak mükellefler tarafından 11.462.465,94 TL yatırıldığı, bu tutarın tamamının İdarenin mal ve hizmet alımlarında kullanıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen yasal düzenlemelere uygun olarak sokakların kazısından elde edilen kazı bedellerinin sadece cadde, bulvar, meydan ve sokaklardaki asfalt ve kaldırımların yapım, onarım ve bakımında kullanılması, İdarenin cari harcamalarında kullanılmaması gerekmektedir.