|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bazı personelin tahsilat ve ödeme işlemlerini, tahsildar ve veznedar kadrolarında yer almadıkları halde başkanlık görevlendirmesi ile gerçekleştirdiğini ortaya koymuştur. 2489 Sayılı Kefalet Kanunu’nun 1’inci maddesi, kamu idareleri ve döner sermayeli kuruluşlarda görev yapan memur, sözleşmeli personel ve işçilerin müteselsil kefalet usulüne tabi olduğunu belirtmektedir. Bu bağlamda, ilgili mevzuat, tahsilat ve ödeme işlemlerinin yalnızca kefalet sandığına tabi personel tarafından yapılabileceğini vurgulamaktadır.
Hususi İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığı Nizamnamesi’nin 11’inci maddesi, belediyelerde para ve menkul kıymetleri alıp veren, elinde tutan personelin müteselsil kefalete tabi olduğunu ifade etmektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 50’nci maddesi, muhasebe yetkilileri de dahil olmak üzere, veznedarlardan başka hiç kimsenin bankadan para alamayacağını ve bu nedenle tahsilat ve ödeme yapamayacağını hükme bağlamaktadır. Sonuç olarak, tahsildar ve veznedar kadrolarında yer almayan personelin kefalet sandığı kesintisine tabi olmadığı için tahsilat ve ödeme yapma yetkisi bulunmamaktadır. Bu durum, ilgili mevzuat çerçevesinde düzenlenmeli ve uygulamada dikkat edilmesi gereken bir husus olarak değerlendirilmelidir. |
BULGU: Kefalet Sandığı Kesintisine Tabi Olmayan Bazı Personele Tahsilat ve Ödeme Yaptırılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Tahsildar ile veznedar kadrolarında yer almadığı halde bazı personele başkanlık görevlendirmesi ile tahsilat ve ödeme yaptırıldığı görülmüştür.
2489 Sayılı Kefalet Kanunu’nun 1’inci maddesinde; 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayeli kuruluşlarda para, menkul kıymet ve ayniyatı alıp veren ve elinde tutan; memur, sözleşmeli personel ve işçiler (geçici işçiler hariç) için müteselsil kefalet usulünün kabul edildiği ve bu maksatla Kefalet Sandığı kurulduğu ifade edilmiştir.
Aynı Kanunun 13’üncü maddesinde ise bu kanun dışında kalan belediyeler dahil devlet teşekkülleri için gerekirse bu kanunda yazılı esaslar dahilinde bir veya birkaç kefalet sandığı kurulabileceği ve bu konuda bir düzenleme yapılabileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu amaçla 16.02.1935 tarih ve 2931 Sayılı Resmi Gazetede Hususi İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığı Nizamnamesi yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. İlgili nizamnamenin 1’inci maddesinde, özel idare ve belediyelerde para ve menkul kıymetleri alıp veren ve elinde tutan memur ve müstahdemler için müteselsil kefalet uygulamak amacıyla İçişleri Bakanlığı’na bağlı kamu tüzel kişiliğine haiz Hususi İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığı kurulduğu belirtilmiştir.
Aynı Nizamnamenin 11’inci maddesinde ise kefalete bağlı olanlar sayılmıştır. Buna göre il özel idareleri ve belediyelerde para ve menkul kıymetler ile ayınları alıp veren, elinde tutan ve bunların girmesinden, çıkmasından ve saklanmasından sorumlu olan veznedar, tahsildar ve ambar memurlarının, müteselsil kefalete tabi oldukları belirtilmektedir.
Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Veznedarın kasa ihtiyacı için bankadan alacağı paralar” başlıklı 50’nci maddesinin (d) bendinde; Muhasebe yetkilileri de dâhil olmak üzere, veznedarlardan başka hiçbir kimsenin bankadan para alamayacağı, kefalete tabi olmadığı için muhasebe yetkililerinin fiilen tahsilat ve ödeme yapamayacağı ve veznedarlara vekâlet edemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre tahsildar ve veznedar kadrolarında yer almayan personel kefalet sandığı kesintisine tabi olmadığı için tahsilat ve ödeme yapamayacaktır.
Yapılan incelemede, bazı personele tahsildar ve veznedar kadrolarında yer almadığı halde başkanlık görevlendirmesiyle tahsilat ve ödeme yaptırıldığı görülmüştür.
Tablo 17: Tahsildar/Veznedar Olarak Görev Yapanlar
| Sıra No | Personel Türü | Kadro Unvanı | Görevi |
| 1 | Şirket Personeli | Büro ve Destek Personeli | Tahsildar |
| 2 | Sözleşmeli | Eğitmen | Tahsildar |
| 3 | Sözleşmeli | Eğitmen | Tahsildar |
| 4 | Sözleşmeli | Eğitmen | Tahsildar |
| 5 | Memur | Bilgisayar İşletmeni | Tahsildar |
| 6 | Memur | Bilgisayar İşletmeni | Tahsildar |
| 7 | Şirket Personeli | Büro ve Destek Personeli | Tahsildar |
| 8 | Sözleşmeli | Eğitmen | Tahsildar |
| 9 | Memur | Bilgisayar İşletmeni | Tahsildar |
| 10 | Sözleşmeli | Teknisyen | Tahsildar |
| 11 | Şirket Personeli | Büro İletişim Personeli | Tahsildar |
| Denetim tespitimiz üzerine İd | Denetim tespitimiz üzerine İd | are tarafından, Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin | are tarafından, Muhasebe Yetkilisi Mutemetlerinin |
Görevlendirmeleri, Yetkileri, Denetimi ve Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrası gerekçe gösterilerek zorunluluk bulunması halinde muhasebe yetkilisi adına para ve parayla ifade edilebilen değerleri almak, vermek, vezne ve ambarlarda muhafaza etmek üzere kamu idarelerinin görevli personeli arasından, ilgili muhasebe yetkilisinin de muvafakatı alınarak seçilen personelin harcama yetkilisi tarafından muhasebe yetkilisi mutemedi olarak görevlendirilebileceği ifade edilmiştir.
Ancak bulguda eleştiri konusu yapılan husus muhasebe yetkilisi mutemedi görevlendirmesi değil tahsildar ve veznedar kadrolarına yapılan görevlendirmelerdir. Hususi İdareler ve Belediyeler Kefalet Sandığı Nizamnamesi’nin 11’inci maddesine göre belediyelerde para ve menkul kıymetler ile ayınları alıp veren, elinde tutan ve bunların girmesinden, çıkmasından ve saklanmasından sorumlu olan veznedar, tahsildarların müteselsil kefalete tabi oldukları belirtilmektedir.
Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Veznedarın kasa ihtiyacı için bankadan alacağı paralar” başlıklı 50. Maddesinin d bendinde; muhasebe yetkilileri de dâhil olmak üzere veznedarlardan başka hiçbir kimsenin bankadan para alamayacağı, kefalete tabi olmadığı için muhasebe yetkililerinin fiilen tahsilat ve ödeme yapamayacağı ve veznedarlara vekâlet edemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre tahsildar ve veznedar kadrolarında yer almayan personel kefalet sandığı kesintisine tabi olmadığı için tahsilat ve ödeme yapamayacaktır.
Sonuç olarak, veznedar ve tahsildar kadrosunda bulunmayan personele tahsilat ve ödeme yaptırılmaması gerekmektedir.