ÖZET: Kent mobilyalarına ilişkin kira bedellerinin sözleşmede belirtilen şekilde ödenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Belediyesi tarafından kiraya verilen megalight, reklam panosu ve billboard gibi kent mobilyalarının bakım, onarım ve temizliği için belirlenen kira tutarlarının zamanında ödenmediğini ortaya koymaktadır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun ilgili maddeleri, sözleşme şartlarına uymayan kiracılara karşı uygulanacak yaptırımları ve temerrüt faizlerini düzenlemektedir.

Belediye ile kiracılar arasında imzalanan sözleşmeye göre, kira bedellerinin ilgili ay içinde ödenmemesi durumunda gecikme faizi uygulanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, kiracıların bu yükümlülüklerini yerine getirmediği ve 31 Aralık 2024 itibarıyla ödenmemiş kira tutarının 28.344.181,30 TL olduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu alacakların tahsili için hukuki ve idari süreçleri başlatmış, ancak tahsilatın titizlikle takip edilmesi gerektiği vurgulanmıştır.

Sonuç olarak, kiracıların sözleşme hükümlerine uymaması durumunda, belirlenen yaptırımların uygulanması ve alacakların tahsili için gereken adımların atılması önem arz etmektedir. Bu süreçlerin etkin bir şekilde yürütülmesi, kamu kaynaklarının korunması açısından kritik bir öneme sahiptir.

BULGU: Kent Mobilyalarına İlişkin Kira Tutarlarının Sözleşmede Belirtilen Şekilde Ödenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Belediye tarafından bakım, onarım ve temizliği karşılığında işletilmesi için kiraya verilen kent mobilyalarına (megalight, reklam panosu, billboard vb.) ilişkin kira tutarlarının sözleşmesinde belirtilen şekilde ödenmediği görülmüştür.

2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Müteahhit veya müşterinin sözleşmenin bozulmasına neden olması” başlıklı 62’nci maddesinde;

“Sözleşme yapıldıktan sonra 63’üncü maddede yazılı hükümler dışında müteahhit veya müşterinin taahhüdünden vazgeçmesi veya taahhüdünü, şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmemesi üzerine, idarenin en az 10 gün süreli ve nedenleri açıkça belirtilen ihtarına rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatı gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” Denilmektedir.

Belediye tarafından megalight, raket reklam panosu, billboard, dönerli billboard, otobüs durakları, tramvay istasyonu, bisiklet ve bisiklet durağının kiralanması amacıyla 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 35/a maddesinde belirtilen kapalı teklif usulü ile 01.01.2019 tarihinden başlamak üzere 10 yıl süreyle kiraya verilen yerlere ilişkin Belediye ile Mukim arasında imzalanan kira sözleşmesinin:

“Kira bedelinin ödeme şekli, zamanı ve ödeme yeri” başlıklı 7’nci maddesi ise;

cc

Diğer yıllara ait kira bedelleri ise belediye bütçe kararnamesinde belirtilen esaslara göre hiçbir tebligat yapılmadan ilgili ay içerisinde belediye veznesine ödeyecektir. Kira bedelinin ilgili ay içerisinde ödenmemesi halinde bir önceki yılın temerrüt faiz oranında aylık gecikme uygulanacaktır. Kira bedelinin bir taksitinin ödenmemesi durumunda ise ilgili yılın diğer kira bedeli taksitleri muacceliyet kesbeder.”

şeklindedir.

Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü ve Belediye ile yüklenici arasında imzalanan sözleşme maddelerine göre sözleşmede belirtilen yükümlülükleri yerine getirmeyen kiracılara zamanında ödenmeyen kira bedelleri için ticari temerrüt faizi uygulanarak tahsil edilmesi ve sözleşmede mutabık olunan diğer yaptırımların uygulanması gerekmektedir.

Ancak yapılan incelemede; Megalight, Raket Reklam Panosu, Billboard, Dönerli Bilboard, Otobüs Durakları, Tramvay İstasyonu, Bisiklet ve Bisiklet Durağının kiralanması işine ilişkin kira sözleşmesinde yer almasına karşılık kiralayan tarafından kira ödeme yükümlülüğünün yerine getirilmediği, 31.12.2024 tarihi itibarıyla ödenmemiş kira tutarının gecikme faizi ile birlikte 28.344.181,30 TL olduğu tespit edilmiştir. Kamu İdaresince bulguya ilişkin söz konusu alacakların takip ve tahsiline ilişkin işlemlere başlanıldığı, hukuki ve idari süreçlerin devam ettiği ifade edilmiştir.

Bu itibarla, her ne kadar Konya 7.İcra Müdürlüğü nezdinde ödenmeyen kira alacakları ve sözleşme uyarınca uygulanan gecikme cezalarının tahsili için hukuki süreçlere başlanmış olsa da, tahsil edilemeyen kira alacaklarına ilişkin hukuki, mali ve idari süreçlerin titizlikle takip edilmesi gerekmektedir.