|
ÖZET: Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında edinilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmaması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 73. maddesi, belediyelere kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulama yetkisi tanırken, bu projelerin kapsamı arasında konut, sanayi ve sosyal donatı alanları yer almaktadır. Ancak, ilgili mevzuat çerçevesinde, edinilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddeleri, kamu idarelerinin sahip olduğu maddi duran varlıkların ve binaların muhasebe kayıtlarının nasıl tutulması gerektiğini açıkça belirtmektedir. Özellikle, bedelsiz olarak edinilen taşınmazların değerleri üzerinden muhasebe hesaplarına kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin kentsel dönüşüm projeleri çerçevesinde edinilen ve tapuda tescil edilen taşınmazların bu kayıtlara dahil edilmediği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, bu durum mali tabloların doğruluğunu etkileyerek hatalara yol açmaktadır. Belediyenin, kentsel dönüşüm projeleri kapsamında edindiği taşınmazları muhasebe kayıtlarına yansıtması, yasal bir zorunluluk olup, mali şeffaflık açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kentsel Dönüşüm Amacıyla Yürütülen Projelerden Edinilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresi tarafından yürütülen kentsel dönüşüm projeleri kapsamında edinilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı” başlıklı 73’üncü maddesinde “Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya birkaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır…
Büyükşehir belediye ve mücavir alan sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projesi alanı ilan etmeye büyükşehir belediyeleri yetkilidir. Büyükşehir belediye meclisince uygun görülmesi halinde ilçe belediyeleri kendi sınırları içinde kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 186’ncı maddesinde; “Bu hesap grubu, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır.”
Yönetmelik’in “252 Binalar hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 192’inci maddesinde de; “(1) Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.”
Denilmektedir.
Yine aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında; bedelsiz olarak kuruma intikal eden binalar tespit edilen değerleri üzerinden bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından kentsel dönüşüm projeleri kapsamında edinilen ve tapuda Belediye adına tescil edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. Dolayısıyla, mali tablolarda söz konusu taşınmazların 252- Binalar Hesabında gösterilmemesi sonucunda hataya neden olunmuştur.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri çerçevesinde, Belediyenin kentsel dönüşüm kapsamında edindiği taşınmazların muhasebe kayıtlarına yansıtılması gerekmektedir.