ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bazı büyükşehir bağlı idareleri tarafından gerçekleştirilen ihalelerde kesin kabul işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. Geçici kabul tarihinden itibaren, idari şartnamelerde belirtilen teminat süresinin sona ermesine rağmen, kesin kabul süreçlerinin başlatılmadığı görülmektedir. Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde, geçici kabul ile kesin kabul arasındaki sürenin teminat süresi olarak kabul edildiği ve bu sürenin on iki aydan az olamayacağı belirtilmiştir. Kesin kabul için gerekli başvuruların yapılmaması durumunda, idare tarafından resen kesin kabul işlemlerinin başlatılabileceği vurgulanmaktadır.

Denetim sonuçlarına göre, bazı ihalelerde kesin kabul işlemlerinin zamanında gerçekleştirilmemesi, yüklenicinin kusurlarının gizlenmesine ve dolayısıyla sağlıklı bir kabul sürecinin yürütülmesine engel teşkil etmektedir. Ayrıca, teminat sürelerinin sona ermesinin ardından tespit edilen eksikliklerin idare tarafından yüklenicinin hesabına yaptırılmasının zorluğu, sürecin uzamasıyla birlikte sorumlu kamu görevlilerinin tespitini de güçleştirmektedir. Bu durum, yüklenicinin iflası veya ölümü gibi olumsuz durumlarda eksiklerin giderilmesini imkânsız hale getirebilir.

Sonuç olarak, idarelerin ihale dokümanlarında belirlenen teminat sürelerinin sona ermesiyle birlikte, mevzuatta yer alan hükümler doğrultusunda kesin kabul işlemlerinin tamamlanması büyük önem taşımaktadır. Bu süreçlerin zamanında yürütülmesi, hem kamu kaynaklarının etkin kullanımı hem de yüklenicilerin sorumluluklarının sağlıklı bir şekilde tespit edilmesi açısından kritik bir gerekliliktir.

BULGU: Kesin Kabul İşlemleri Yapılmayan İşlerin Bulunması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

İdare tarafından gerçekleştirilen bazı ihalelerde, geçici kabul tarihi üzerinden idari şartnamede öngörülen teminat süresinin bitmesine ve uzunca bir süre geçmesine rağmen kesin kabul işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.

Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “Teminat süresi” başlıklı 42’nci maddesinde; geçici kabul ile kesin kabul tarihi arasında geçecek sürenin teminat süresi olduğu, sözleşmesinde aksine bir hüküm yoksa teminat süresinin on iki aydan az olamayacağı belirtilmiştir.

Aynı Şartnamenin 44’üncü maddesinde kesin kabul için belirlenen tarihte, yüklenicinin yazılı müracaatı üzerine, kesin kabul komisyonu oluşturularak kesin kabul yapılacağı, yüklenicinin belirlenen tarihte kesin kabul başvurusunda bulunmaması halinde idarece resen kesin kabul işlemlerine başlanabileceği belirtilmiştir. Geçici ve kesin kabuller arasında yüklenici tarafından yapılması gereken sürekli bakım niteliğindeki işlerin sözleşme uyarınca yapılıp yapılmadığının kabul komisyonu tarafından incelenerek tespit olunacağı, bütün yükümlülüklerini yerine getirmiş olduğu ve kendisine yüklenebilecek kesin kabulü engelleyecek bir kusur veya eksiklik görülmediği takdirde kesin kabul tutanağının düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Kesin kabul tutanağının yetkili makam tarafından onaylanması ile kesin kabul işleminin tamamlanacağı belirtilmiştir.

Mevzuat hükümlerinden, yapım işlerinde ihale dokümanlarında öngörülen teminat süresinin bitiminde kesin kabul komisyonunun kurulup kesin kabul işlemlerinin tamamlanması ve akabinde tutanağın imzalanması ile kesin kabul işlemlerinin bitirilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan inceleme neticesinde, İdare tarafından yapılan bazı ihalelerde idari şartnamelerinde öngörülen teminat sürelerinin bitiş tarihinden uzun bir süre geçmesine rağmen kesin kabul işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür. Aşağıda ki tabloda kesin kabulü gerçekleştirilmeyen ihalelere ilişkin örnekler gösterilmiştir.

Tablo 13: Kesin Kabulü Gerçekleştirilmeyen İhaleler

İHALEYİ
GERÇEKLEŞTİREN BİRİM
İŞİN ADI GEÇİCİ KABUL İTİBAR TARİHİ TEMİNAT
SÜRESİ
TEMİNAT SÜRESİNİN BİTİŞ TARİHİ KESİN KABUL TARİHİ
Abone İşleri 1. Bölge Dairesi Başkanlığı 2011 Yılı İSKİ Eyüp Şb.Mdr. Mesuliyet Sahası İçeri. Bozuk, Çökük, Hasarlı ve Hizmet Dışı Kalmış Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Kısmi Yenileme ve rehabilitasyon İşi 2.05.2014 12 AY 2.05.2015 Yapılmadı
Abone İşleri 1. Bölge Dairesi Başkanlığı 2013 Yılı İski Eyüp Şube Müdürlüğü Mes’uliyet Sahası İçerisinde Atık Su ve İçme Suyu Hatlarında Yapım Bakım ve Onarım İşi 1.09.2015 12 AY 1.09.2016 Yapılmadı
Su İnşaat Dairesi Başkanlığı Avrupa Yakası İski Hizmet
Binaları İnşaatı (5)
11.03.2017 12 AY 11.03.2018 Yapılmadı
Su İnşaat Dairesi Başkanlığı Asya Bölgesi Müteferrik
İçmesuyu İnşaatı (14)
16.07.2017 12 AY 16.07.2018 Yapılmadı
Abone İşleri 1. Bölge Dairesi Başkanlığı 2015 Yılı İSKİ Arnavutköy Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Atık Su ve 7.01.2018 12 AY 7.01.2019 Yapılmadı
İçme Suyu Hatlarında Yapım
Bakım ve Onarım İşi
Abone İşleri 3. Bölge Dairesi
Başkanlığı
2015 Yılı İski Şile Şube Müdürlüğü Mesuliyet Sahası İçerisinde Atıksu ve İçmesuyu Hatlarında Yapım, Bakım ve Onarım İşi 21.02.2018 12 AY 21.02.2018 Yapılmadı

Kesin kabul işlemlerinin yapılmaması veya geç yapılması sonucu;

Zaman içerisinde idarece inşaatta yapılan değişiklikler, eklemeler ve kullanım sonucu oluşacak hasarlar yüklenicinin kusurlarının gizlenmesine neden olabileceği için yükleniciden kaynaklı kusurların sağlıklı tespit edilememesine ve sağlıklı bir kesin kabul yapılmasına engel teşkil edeceği,

Süreye bağlı kesin teminatların süresinin bitmesi sonrası tespit edilecek kesin kabul eksiklerinin idarece yüklenicinin nam ve hesabına yaptırılması ve tahsilini zorlaştıracağı,

Yüklenicinin ölümü, iflası vb. durumlarda kabulde tespit edilecek eksik ve kusurların giderilmesinin imkânsız hale gelebilmesine sebep olacağı,

Sürecin uzamasıyla kabul aşamasında tespit edilecek eksik ve kusurlarda sorumlu kamu görevlilerinin sorumluluğunun tespitini zorlaştırılacağı,

Düşünülmektedir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından söz konusu işlerin kesin kabul işlemleri ile ilgili süreçlere başlanıldığı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdare tarafından ihale dokümanlarında öngörülen teminat süresinin bitimi ile birlikte kesin kabul işlemlerinin mevzuatta yer alan hükümler doğrultusunda tamamlanması gerekmektedir.