|
ÖZET: Kesin kabul işlemleri tamamlanmasına rağmen, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, üniversiteler tarafından alınan nakit teminatların iade edilmediği veya Hazine’ye gelir kaydedilmediği tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu çerçevesinde yapılan ihalelerde, teminatların geri verilmesi için belirli şartların sağlanması gerekmektedir. Bu şartlar arasında, yüklenicinin idareye herhangi bir borcunun bulunmadığının tespiti ve geçici kabul tutanağının onaylanması yer almaktadır. Ancak, denetim bulgularında, bu süreçlerin işletilmediği ve teminatların muhasebe kayıtlarında izlenmeye devam ettiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’na göre, teminatların iadesi için belirli süreler öngörülmekte ve bu süreler içinde talep edilmediği takdirde teminatların hükümsüz kalacağı belirtilmektedir. Yapılan denetimlerde, 2015-2018 yıllarına ait nakit teminatların da geri verilmediği saptanmıştır. Kamu idaresi, bu konudaki bulguları kabul ederek, nakit ve nakit olmayan teminatların iadesi veya gelir kaydedilmesi konusunda gereken özenin gösterileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, ihale süreçleri kapsamında alınan nakit teminatların, ilgili taraflara iade edilmesi veya Hazine’ye gelir kaydedilmesi için gerekli adımların atılması önem arz etmektedir. Bu süreçlerin zamanında gerçekleştirilmesi, kamu kaynaklarının etkin yönetimi açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Kesin Kabul İşlemlerinin Tamamlanmasına Rağmen Nakit Teminatlara İlişkin İşlemlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapılan ihaleler için alınan nakit teminatların Kanun’da belirtilen şartlar gerçekleştiği halde ilgilisine iade veya Hazine’ye gelir kaydı işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde; taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiğia ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların; yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısının, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanının, yapım işleri dışındaki işlerde ise Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısının, garanti süresi dolduktan sonra kalanının, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamının yükleniciye iade edileceği ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “İade edilemeyen teminatlar” başlıklı 14’üncü maddesinde ise; yapım işlerinde kesin hesap ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından, diğer işlerde ise işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektuplarının hükümsüz kalacağı ve bankasına iade edileceği, teminat mektubu dışındaki teminatların sürenin bitiminde Hazine’ye gelir kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan denetimde, Üniversite tarafından 4734 sayılı Kanun’a göre ihale edilen ve sözleşme imzalanan işler için alınan nakit teminatların taahhüdün tamamlanmış olmasına ve kesin hesap ile kesin kabul işlemlerinin tamamlanmasına rağmen geri verilmesi yahut Hazineye gelir aktarımına ilişkin süreçlerin işletilmediği tespit edilmiştir. Muhasebe kayıtlarında 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmeye devam edilen söz konusu tutarlar arasında 2015-2017-2018 yıllarına ait nakdi teminatlar da yer almaktadır.
Kamu İdaresinin cevabında, bulgu konusu hususa iştirak edildiği, nakdi ve nakdi olmayan teminatların iadesi veya gelir kaydedilmesi noktasında gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, ihaleler kapsamında alınan nakit teminat tutarlarının ilgililerine yazılarak iadesi veya Hazine’ye gelir kaydedilmesine ilişkin süreçlerin işletilmesi gerekmektedir.