|
ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenici ve alt yüklenicilere 15 yıllık sorumluluk yükümlülüğü göz önünde bulundurulmadan bakım onarım işlemlerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri gereğince, yüklenici ve alt yükleniciler, yapının inşası sırasında meydana gelen zarar ve ziyanlardan, kesin kabul tarihine kadar sorumlu tutulmakta ve bu sorumluluk, kesin kabul onayından sonra 15 yıl boyunca devam etmektedir. Bu süreçte, bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanabilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturulması ve bakım gereksiniminin nedeninin belirlenmesi gerekmektedir.
Bakım onarım giderlerinin kaynağının kullanım hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığının tespiti, idare tarafından oluşturulan teknik heyet aracılığıyla yapılmalıdır. Kullanıma bağlı tadilatlar için bütçe ayrılabilirken, yüklenici veya alt yüklenici kaynaklı sorunlar için ise hukuki süreçler başlatılmalıdır. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve gerekli değerlendirmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, 4735 sayılı Kanun’un 30. maddesi doğrultusunda, kesin kabul tarihinden itibaren 15 yıl süresince bakım onarım işlemlerinin yürütülmesi için idare görevlilerinden oluşan bir teknik heyetin kurulması ve gerekli tespitlerin yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yüklenici ve Alt Yükleniciler İçin Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yaptırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabul tarihinden itibaren, yüklenici ve alt yükleniciye getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden ve bu kapsamda bir “Teknik Heyet Tespit Raporu” oluşturularak tespit yaptırılmadan bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri uyarınca, yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de 15 yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilât veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gereklidir.
4734 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık müteselsil sorumluluk süreci devam eden kamu binalarında tadilatlar hariç, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle İdare görevlilerinden oluşan bir teknik heyet oluşturulması, söz konusu bakım onarım gerektiren durumun kullanıma bağlı nedenlerden mi, yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığının tespiti yapılarak yazılı belgeye bağlanması, kullanıma bağlı ve zorunlu tadilatdan kaynaklı bakım onarım giderinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklandığı mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiler marifetiyle de tespiti yapılan işlere ait bakım onarım giderinin yüklenici tarafından karşılanması, belirli bir süre verilerek sonuç alınamaması durumunda kamu kaynakları ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsili için hukuki işlem başlatılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, bakım onarımın yüklenici ve alt yüklenici kaynaklı olup olmadığı hususunda değerlendirmeler yapılmak suretiyle gerekli işlemlerin yürütüleceği bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak 4735 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinin gereği olarak; kesin kabul onay tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım yaptırılacak binalar için idare görevlilerinden müteşekkil bir teknik heyet oluşturularak gerekli tespitin yaptırılmasına ilişkin mekanizmanın kurularak işlemin belgelendirilmesi gerekmektedir.