|
ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenici ve alt yüklenicilerin 15 yıllık sorumluluk mükellefiyetinin göz ardı edilerek bakım onarım işlemlerinin gerçekleştirilmesi, 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi çerçevesinde, bu sürecin gereklilikleri yerine getirilmeden, teknik bir heyet tarafından tespit raporu oluşturulmadan bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı belirlenmiştir. Yüklenici ve alt yüklenicilerin, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak inşa edilmemesi veya hileli malzeme kullanılması gibi nedenlerle ortaya çıkan zararlar için, kesin kabul tarihine kadar sorumlu oldukları gibi, bu sorumluluk 15 yıl boyunca devam etmektedir.
Kamu binalarında, tadilatlar hariç, bakım onarım giderlerinin yapılabilmesi için öncelikle idare görevlilerinden oluşan bir teknik heyet kurulması gerekmektedir. Bu heyet, bakım onarım ihtiyacının kullanım kaynaklı mı yoksa yüklenici hatasından mı kaynaklandığını belirlemelidir. Kullanıma bağlı durumlar için bütçeden karşılanabilecek giderler, yüklenici kusurundan kaynaklananlar için ise mahkeme bilirkişileri tarafından tespit edilerek yükleniciden talep edilmelidir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve bakım onarım işlemlerinin belgelendirilmesi için gerekli mekanizmaların oluşturulacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, 4735 sayılı Kanun’un 30. maddesi gereği, kesin kabul tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım işlemlerinin etkin bir şekilde yürütülmesi için teknik bir heyet oluşturulması ve gerekli tespitlerin yapılması önem arz etmektedir. Bu süreçlerin belgelendirilmesi, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir öneme sahiptir. |
BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yüklenici ve Alt Yükleniciler İçin Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yaptırılması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabul tarihinden itibaren, yüklenici ve alt yükleniciye getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden ve bu kapsamda bir “Teknik Heyet Tespit Raporu” oluşturularak teknik tespit yaptırılmadan bu kapsamdaki bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri uyarınca, yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de 15 yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilât veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gereklidir.
4734 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık müteselsil sorumluluk süreci devam eden kamu binalarında, tadilatlar hariç, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle İdare görevlilerinden oluşan bir teknik heyet oluşturulması, söz konusu bakım onarım gerektiren durumun kullanıma bağlı nedenlerden mi, yoksa imalat (yüklenici) hatasından mı kaynaklandığının tespiti yapılarak yazılı belgeye bağlanması, kullanıma bağlı durumlar ile zorunlu tadilatdan kaynaklı bakım onarım giderinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklandığı mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiler marifetiyle de tespiti yapılan işlere ait bakım onarım giderinin yüklenici tarafından karşılanması, belirli bir süre verilerek sonuç alınamaması durumunda kamu kaynakları ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsili için hukuki işlem başlatılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespitlere katılınmış, kesin kabul, onay tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım yaptırılacak binalar için tespit yapılarak belgelendirileceği bilgisi verilmiştir.
Sonuç olarak 4735 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesinin gereği olarak; kesin kabul onay tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım yaptırılacak binalar için idare görevlilerinden müteşekkil bir teknik heyet oluşturularak gerekli tespitin yaptırılmasına ilişkin mekanizmanın kurularak bu işlemin belgelendirilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.