|
ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenici ve alt yüklenicilere 15 yıllık sorumluluk yükümlülüğü, bakım onarım işlemlerinin gerçekleştirilmesinde göz ardı edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi çerçevesinde, yüklenici ve alt yüklenicilerin, yapının fen ve sanat kurallarına uygun yapılmaması gibi nedenlerle ortaya çıkan zararlar için kesin kabul tarihine kadar sorumlu olduğu, bu tarihten itibaren ise 15 yıl süreyle müteselsil sorumluluk taşıdığı belirlenmiştir. Ancak, bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanması için gerekli teknik tespit raporları oluşturulmadan işlemler gerçekleştirilmiştir.
Kamu İdareleri, bakım onarım giderlerinin hangi sebeplerden kaynaklandığını belirlemek amacıyla, idare görevlilerinden oluşan bir teknik heyet kurulmasını sağlamalıdır. Bu heyet, bakım onarım gereksinimlerinin kullanım hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığını tespit ederek durumu yazılı belgeye bağlamalıdır. Kullanım hatası ve zorunlu tadilat durumlarında giderlerin bütçeden karşılanması mümkünken, yüklenici veya alt yüklenicinin kusurundan kaynaklanan durumlarda ise giderlerin yükleniciden tahsil edilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, 4735 sayılı Kanun’un 30. maddesi doğrultusunda, bakım onarım süreçlerinin doğru bir şekilde yürütülmesi için teknik heyetlerin oluşturulması ve gerekli tespitlerin yapılması önem arz etmektedir. Bu mekanizmanın kurulması, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından kritik bir adım olacaktır. |
BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yüklenici ve Alt Yükleniciler İçin Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yaptırılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Yapım işlerinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabul tarihinden itibaren, yüklenici ve alt yükleniciye getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden ve bu kapsamda bir “Teknik Heyet Tespit Raporu” oluşturularak teknik tespit yaptırılmadan bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri uyarınca, yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de 15 yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilât veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gereklidir.
Adı geçen Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık müteselsil sorumluluk süreci devam eden kamu binalarında, tadilatlar hariç, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle İdare görevlilerinden oluşan bir teknik heyet oluşturulması, söz konusu bakım onarım gerektiren durumun kullanım hatasından mı, yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığının tespiti yapılarak yazılı belgeye bağlanması, kullanım hatası ve zorunlu tadilat kaynaklı bakım onarım giderinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklandığı mahkemenin görevlendirdiği bilirkişiler marifetiyle tespiti yapılan işlere ilişkin bakım onarım giderinin yüklenici tarafından karşılanması, belirli bir süre verilerek sonuç alınamaması durumunda kamu kaynakları ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen tahsil edilmesi veya dava yoluyla tahsili için hukuki işlem başlatılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, yetkili bir komisyon marifetiyle teknik değerlendirme formu düzenlendiği, bu konuda gerekli tüm hassasiyetin gösterileceği ve süreçlerin denetim altında tutulacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak 4735 sayılı Kanunun 30’uncu maddesinin gereği olarak; kesin kabul onay tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bakım onarım yaptırılacak binalar için idare görevlilerinden müteşekkil bir teknik heyet oluşturularak gerekli tespitin yaptırılmasına ilişkin mekanizmanın kurularak işlemin belgelendirilmesi gerekmektedir.