|
ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenici ve alt yüklenicilere 15 yıllık sorumluluk yükümlülüğünün dikkate alınmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Bu raporda, bakım onarım giderlerinin, ilgili bir “Teknik Heyet Tespit Raporu” olmaksızın idare bütçesinden karşılandığı tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükümleri gereğince, yüklenici ve alt yükleniciler, yapının inşa sürecinde meydana gelen zarar ve ziyanlardan sorumlu tutulmaktadır. Kesin kabul tarihinden itibaren 15 yıl boyunca bu sorumluluk devam etmektedir.
Bakım onarım giderlerinin karşılanabilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturulması ve sorunların kaynağının belirlenmesi gerekmektedir. Kullanım hatalarından kaynaklanan giderler bütçeden karşılanabilirken, yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklanan sorunların giderilmesi yüklenici tarafından yapılmalıdır. Bu durumda, yükleniciden tahsilat yapılması için hukuki yollara başvurulması da mümkün olmaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresinin, yüklenici ve alt yüklenici sorumluluğunda gerçekleştirilen işlerde, eksik ve hatalı uygulamaların giderilmesini sağladığı, uzlaşma sağlanamayan durumlarda ise kesin teminat üzerinden tahsilat yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, 2024 yılına ait bakım onarım işlerinde kusur tespiti yapılmadan bütçeden harcama yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yüklenici ve Alt Yükleniciye Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden İdare Bütçesinden Bina Bakım Onarımı Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite
Yapım işlerinde, 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabul tarihinden itibaren, yüklenici ve alt yükleniciye getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyetinin gözetilmediği ve bu kapsamda bir “Teknik Heyet Tespit Raporu” bulunmadan bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20 ve 25’inci maddelerinin son fıkraları gereğince, yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de 15 yıl süreyle müteselsilen sorumludur. Bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilat veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gerekmektedir.
4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık süre kuralı devam eden kamu binalarında, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturulması, söz konusu bakım onarımın kullanım hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığının tespit ettirilmesi, kullanım hatasından kaynaklı bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklanan bakım onarımların yüklenici marifetiyle yaptırılması, sonuç alınamaması durumunda kamu kaynaklan ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulh veya alacak davası yoluyla tahsil edilmesi, ayrıca bu kapsamda 30’uncu maddenin gereğini yerine getirmeyen yükleniciden, geçici kabulden itibaren 15 yıl boyunca geçerli olan iş bitirme belgelerinin yaptırım mahiyetinde geri alınması gerekmektedir.
Kamu idaresince; yüklenici ve alt yüklenici sorumluluğunda yapılan yapım ve onarım işlerinde kesin kabul sonrası yüklenici kusuru olarak tespit edilen eksik ve hatalı işlerin yüklenici tarafından giderilmesinin sağlandığı, yüklenici ile uzlaşılamayan durumlarda, kesin teminatı üzerinden tahsili veya hukuki yollardan tahsiline çalışılmakta olduğu ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; ilgili hususun tespitinden sonra yapılan bakım onarım işlerinde, kusur tespitinin yapıldığı, ilgili yüklenici ve alt yükleniciler ile yazışma yapıldığı görülmüştür. 2024 yılı ve öncesine ait bakım onarım işlerinde ise kusur tespiti yapılmadan bütçeden karşılanmıştır. Bulgu konusu hususa yönelik, 2024 yılına ilişkin olarak da gerekli işlemin yapılması gerekmektedir.