ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenicilere tanınan 15 yıllık sorumluluk süresi göz önünde bulundurulmadan, bakım ve onarım işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili maddeleri uyarınca, yükleniciler, yapının inşası sırasında ortaya çıkan zararlardan, kesin kabul tarihine kadar sorumlu tutulmakta; bu tarihten sonra da 15 yıl boyunca müteselsil sorumluluk taşımaktadır. Bu bağlamda, bakım onarım işlemlerinin gerçekleştirilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturulmalı ve bakım gereksiniminin kullanım hatası mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığı belirlenmelidir.

Kullanım hatalarından doğan bakım onarım masrafları bütçeden karşılanırken, yüklenici veya alt yüklenicinin kusurundan kaynaklanan durumlarda, onarımlar yüklenici tarafından yapılmalıdır. Eğer sonuç alınamazsa, kamu kaynakları kullanılarak onarım gerçekleştirilip, masraflar yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsil edilmelidir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ve bakım onarımların yüklenicilerin sorumluluğu çerçevesinde olup olmadığının tutanakla belgeleneceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, yüklenicilerin 15 yıllık sorumluluk süresi içerisinde bakım onarım işlemlerinin yüklenici sorumluluğuna girip girmediğinin yazılı olarak tespit edilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yükleniciye Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Gözetilmeden Bakım Onarım Yapılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yüklenicilerin 15 yıllık sorumluluğu kapsamında bulunan binalara bakım onarım yapılmadan önce söz konusu işlerin yüklenicinin sorumluluğu kapsamına girip girmediğinin yazılı olarak tespit edilmediği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri gereği; yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de onbeş yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gerekmektedir.
Buna göre 4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren 15 yıllık müddeti devam eden kamu binalarında, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturularak söz konusu bakım onarımın kullanım hatası ya da imalat hatasından kaynaklandığının tespit ettirilmesi, kullanım hatasından kaynaklı bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklanan bakım onarımın yüklenici marifetiyle yaptırılması, sonuç alınamaması durumunda kamu kaynakları ile yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsil edilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi tarafından bulguda yer alan tespite katılınmış, kesin kabul tarihinden itibaren 15 yıllık süreçte ihtiyaç duyulan bakım onarımların yüklenicilerin sorumluluğu kapsamına girip girmediğinin tutanak altına alınacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak; yüklenicilerin 15 yıllık sorumluluğu kapsamında bulunan binalara bakım onarım yapılmadan önce söz konusu işlerin yüklenicinin sorumluluğu kapsamına girip girmediğinin yazılı olarak tespit edilmesi gerekmektedir.