ÖZET: Kesin kabul tarihinden itibaren yüklenici ve alt yüklenicilere getirilen 15 yıllık sorumluluk mükellefiyeti dikkate alınmadan bakım onarım işlemlerinin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30. maddesi ve Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin ilgili hükümleri doğrultusunda, yüklenicilerin yapım aşamasında ortaya çıkan zararlar için belirli bir süre boyunca sorumlu tutulması gerektiği belirtilmektedir. Ancak, bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanması için gerekli olan teknik heyet tespit raporlarının eksik olduğu görülmüştür.

Kamu binalarında bakım onarım işlemlerinin gerçekleştirilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturulması ve sorunun kaynağının belirlenmesi gerekmektedir. Kullanım hatasından kaynaklanan giderlerin bütçeden karşılanması, yüklenici veya alt yüklenicinin kusurundan kaynaklanan durumlarda ise bu giderlerin yüklenici tarafından karşılanması esastır. Eğer sonuç alınamazsa, bakım onarım işlemleri kamu kaynaklarıyla yapılmalı ve masraflar yükleniciden tahsil edilmelidir.

Bu bağlamda, bakım onarım giderlerinin, teknik heyet tespit raporu olmaksızın ve yüklenicilerin sorumluluk süreleri dikkate alınmadan karşılanması, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanım amacına aykırıdır. İlgili idare de 2021 yılı işlemlerinin mevzuata uygun olmadığını kabul etmiştir.

BULGU: Kesin Kabulden İtibaren Yükleniciye Getirilen 15 Yıllık Sorumluluk Mükellefiyeti Gözetilmeden Bakım Onarım Yaptırılması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Yapım işlerinde 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 30’uncu maddesi gereğince kesin kabulden itibaren yüklenici ve alt yükleniciye getirilen on beş yıllık sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden ve bu kapsamda bir ‘teknik heyet tespit raporu’ bulunmadan bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kanun’un 30’uncu maddesi ile Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin 20’nci ve 25’inci maddeleri gereğince yapım işlerinde yüklenici ve alt yükleniciler, yapının fen ve sanat kurallarına uygun olarak yapılmaması, hileli malzeme kullanılması ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan, yapının tamamı için işe başlama tarihinden itibaren kesin kabul tarihine kadar sorumlu olacağı gibi, kesin kabul onay tarihinden itibaren de on beş yıl süreyle müteselsilen sorumlu olup bu zarar ve ziyanın genel hükümlere göre (rızaen tahsilât veya alacak davası açılarak) yüklenici ve alt yüklenicilere ikmal ve tazmin ettirilmesi gerekmektedir. 4735 sayılı Kanun kapsamında sözleşmeye bağlanan ve kesin kabulden itibaren on beş yıllık müddeti devam eden kamu binalarında, bakım onarım gideri yapılabilmesi için öncelikle bir teknik heyet oluşturulması, söz konusu bakım onarımın kullanım hatasından mı yoksa imalat hatasından mı kaynaklandığının tespit ettirilmesi, kullanım hatasından kaynaklı bakım onarım giderlerinin bütçeden karşılanması; buna karşın yüklenici veya alt yüklenici kusurundan kaynaklanan bakım onarımın yüklenici marifetiyle yaptırılması, sonuç alınamaması durumunda, bakım onarımın kamu kaynakları kullanılarak yüklenici nam ve hesabına yaptırılıp bedelinin yükleniciden sulhen veya dava yoluyla tahsil edilmesi gerekmektedir.
Bakım onarım giderlerinin, bir ‘teknik heyet tespit raporu’ bulunmadan ve yüklenici ve alt yükleniciye getirilen on beş yıllık müteselsil sorumluluk mükellefiyeti gözetilmeden bütçeden karşılanmasının kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılma amacına ters düştüğü değerlendirilmektedir. Bu husus İdarece de kabullenilmiş olup 2021 yılındaki işlemlerin mevzuata uymadığı değerlendirilmiştir.