Kesinleşen Sayıştay İlamlarının İnfaz Edilmemesi (Sayıştay)

BULGU: Kesinleşen Sayıştay İlamlarının İnfaz Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi

Sayıştay ilamı ile hüküm altına alındığı halde sorumluları tarafından rızaen ödenmeyen kamu zararından doğan alacakların, 2004 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmediği görülmüştür.

6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında;

“Hesabı bu Kanun hükümlerine göre zamanında ve tam olarak vermeyen sorumlular veya diğer ilgililer ile Sayıştay denetimine giren kamu idareleri görevlilerinden, denetleme ve yargılama sırasında, istenilen her çeşit bilgi, belge ve defterleri vermeyen ve denetleme ve yargılamayı güçleştirenlerin aylıkları, Sayıştayın istemi üzerine ilgili kamu idarelerince, hesabı veya istenen bilgi, belge ve defterleri eksiksiz verinceye kadar yarım olarak ödenir. Yarım aylık kesilmeye başlandığı tarihten itibaren muhasebe yetkilileri en çok üç ay, diğer görevliler ise Sayıştayca belli edilen süre içinde yine hesabı veya istenilen bilgi, belge ve defterleri vermez veya denetleme ve yargılamayı güçleştiren sebepleri ortadan kaldırmazlarsa, bu defa ilgili kamu idarelerince mevzuatındaki usule göre görevden uzaklaştırılarak haklarında gerekli soruşturma veya kovuşturma yapılır.

Sayıştay ilamlarının infazını izlemeyen ve gereklerini yerine getirmeyenler hakkında da üçüncü fıkradaki hükümler uygulanır.”

hükümleri yer almaktadır.

Aynı Kanun’un “İlamların infazı” başlıklı 53’üncü maddesinde; Sayıştay ilamlarının kesinleştikten sonra doksan gün içerisinde yerine getirileceği ve bundan ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticileri sorumlu olduğu, ayrıca ilamlarda gösterilen tazmin miktarının hüküm tarihinden itibaren kanuni faize tabi tutularak 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre tahsil olunacağı belirtilmiştir.

Bununla beraber 19.12.2005 tarihli ve 2005/9831 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile %9 olarak uygulanan kanuni faiz oranın, 20.05.2024 tarihli ve 8485 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile 01.06.2024 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yıllık %24 olarak uygulanması kararlaştırılmıştır.

5018 sayılı Kanun’un 71’inci maddesine dayanılarak çıkarılan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Kamu zararının Sayıştay tarafından tespiti” başlıklı 7/B maddesinin ikinci fıkrasında; kamu zararına ilişkin sorguların, Sayıştay ilâmı ile kesin hükme bağlanması halinde alacağın takibi, takibe yetkili birimce yapılacağı ve rızaen ödenmemesi halinde ilgili alacak takip dosyasının takibe yetkili birimce hukuk birimine intikal ettirileceği belirtilmiştir. Nitekim aynı Yönetmelik’in 15’inci maddesinde de, Sayıştay ve mahkeme ilâmları ile hüküm altına alındığı halde sorumluları ve/veya ilgilileri tarafından rızaen ödenmeyen kamu zararından doğan alacakların, 2004 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır.

Konuyla ilgili olarak VASKİ Genel Müdürlüğünde yapılan incelemelerde; 2015 yılında İdare bünyesinde istihdam edilen memur ve sözleşmeli personele ödenmekte olan sosyal denge tazminatının üst sınırın üzerinde verilmesi sonucunda kamu zararı oluştuğundan bahisle düzenlenen yargılamaya esas raporun Sayıştay 5’inci Dairesince yapılan yargılaması sonucunda, oluşan kamu zararının sorumlulara müştereken ve müteselsilen 6085 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi gereğince işleyecek faizleri ile birlikte ödettirilmesi yönünde karar alındığı ve 16.01.2017 tarihli ve 69 no.lu İlamın düzenlendiği görülmüştür. Söz konusu İlam, 6085 sayılı Kanun’un 55 ve 57’nci maddeleri uyarınca karar düzeltme aşamasında 21.02.2018 tarihi itibarıyla kesinleşmiştir.

Hal böyle olmakla birlikte İlamda gösterilen kamu zararı tutarlarının, detayı aşağıdaki tablodan görüleceği üzere, 2024 yılı itibarıyla henüz tam olarak tahsil edilmediği, söz konusu durumun kamu zararına muhatap olan bazı sorumluları ve/veya ilgilileri tarafından rızaen ödeme yapılmamasından kaynaklandığı, buna karşın alacak takip dosyasının takibe yetkili birimce hukuk birimine intikal ettirilmediği ve dolayısıyla da icra yoluyla tahsilat yoluna gidilemediği anlaşılmıştır.

Kamu İdaresi tarafından 2015 yılı Sayıştay raporundaki tazmin hükmüne istinaden büyük oranda tahsilat yapıldığı ve kalan kısmı için gerekli işlemin hassasiyetle yapılacağı bildirilmiştir.

Sonuç olarak; yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca, Sayıştay İlamı ile hüküm altına alındığı halde sorumluları ve/veya ilgilileri tarafından rızaen ödenmeyen kamu zararından doğan alacakların, 2004 sayılı Kanun hükümlerine göre tahsil edilmesi gerekmekte olup İdarece gerekli iş ve işlemlerin derhal başlatılması gerekmektedir. Aksi takdirde bu iş ve işlemleri gerçekleştirmekle yetkili ve görevli olan sorumlular ve diğer ilgililer hakkında 6085 sayılı Kanun’un 9’uncu maddesinin üçüncü ve dördüncü fıkralarında belirtilen müeyyidelerin uygulanacağı göz önünde bulundurulmalıdır.

Tablo 13: Sayıştay İnfaz İzleme ve Takip Sistemi İlam Bilgileri

*Kanuni faiz hariç kalan borç miktarı gösterilmiştir.