|
ÖZET: Kesinleşmiş mahkeme kararlarına dayanan tazminatlar ve yargılama giderlerinin muhasebeleştirilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi, kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda mahkemece belirlenen tazminat, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretlerini ödememiştir. Bu ödemelerin, bütçede ödenek bulunmaması nedeniyle muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, maddi duran varlıklar, bütçeleştirilecek borçlar ve giderler hesaplarının işleyişine dair düzenlemeler içermektedir. Yönetmelik, bu hesapların hangi durumlarda kullanılacağını ve izlenmesi gereken giderleri net bir şekilde tanımlamaktadır. İncelemeler sonucunda, 2024 yılı itibarıyla toplamda 150.871.708,15 TL tutarında tazminatın ödenmediği ve bu tutara ek olarak mahkeme masrafları ile avukatlık ücretlerinin de muhasebeleştirilmediği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu durumla ilgili gerekli düzeltici işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Ödenmeyen tazminat tutarlarının, maddi duran varlıklar hesap grubuna borç olarak kaydedilmesi, mahkeme masrafları ve avukatlık ücretlerinin ise giderler hesabına borç ve bütçeleştirilecek borçlar hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Bu adımlar, muhasebe kayıtlarının doğru bir şekilde tutulmasını sağlayacaktır. |
BULGU: Kesinleşmiş Mahkeme İlamlarına İlişkin Ödenecek Tazminatlar ve Yargılama Giderlerinin Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda Belediye tarafından ödenmesine karar verilen tazminat, mahkeme masrafları ve avukatlık vekalet ücretlerinden ilgililerine ödenmeyenlerin, ödenek olmaması nedeniyle muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 186 ve 187’nci maddelerinde 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin düzenleme yapılmıştır. Söz konusu Yönetmelik’in 186’ncı maddesinde, bu hesap grubunun, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabına ilişkin 251’inci maddesinde, bu hesabın, mevzuatla yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde, ödeneği bulunmaması ve benzeri nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen borçların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372’nci maddesinde ise, 630 Giderler Hesabının, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik hükümleri değerlendirildiğinde; 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubunun kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılan hesap grubu olduğu, 630 Giderler Hesabının bütçe ile ilgili olsun veya olmasın Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu tarafından belirlenen uluslararası genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine göre tahakkuk ettirilen her türlü giderin izlenmesi için kullanılan ve nakden veya mahsuben ödenen giderlerin kaydedildiği hesap olduğu ve 322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabının ise mevzuatla yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde, ödeneği bulunmaması ve benzeri nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen borçların izlenmesi için kullanıldığı anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede; kamulaştırmasız el atma davaları sonucunda Belediye tarafından ödenmesine karar verilen tazminat tutarlarından, 2024 yıl sonu itibarıyla toplamda 150.871.708,15 TL’sinin ödenmediği ve bu tutarla birlikte söz konusu davalara ilişkin mahkeme masrafları, faiz ve avukatlık vekalet ücretlerinden ödenmeyenlerin de ödenek olmaması nedeniyle muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdaresinin cevabında, konu ile ilgili gerekli düzeltici işlemlerim yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; Belediyenin henüz ödeme yapmadığı ve ödenek olmadığı için muhasebeleştirmediği tazminat tutarlarının, Maddi Duran Varlıklar hesap grubunda bulunan ilgili varlık hesaplarına borç, geriye kalan mahkeme masrafları ve avukatlık vekalet ücretinin ise 630 Giderler Hesabına borç ve bunların karşılığında ise 322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabına alacak kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.