ÖZET: 2023 yılı Sayıştay denetim raporları, üniversitelerde istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının hatalı bir şekilde ayrıldığını ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi amacıyla 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı kullanılmalıdır. Ancak, denetimlerde 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın alacak bakiyesi vermediği ve tüm karşılıkların 472 No.lu Hesaba kaydedildiği tespit edilmiştir. Ayrıca, dönem sonunda emekli olacaklar için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Hesaptan 372 Hesaba aktarılmadığı görülmüştür.

Kamu idaresi, sürekli işçilerin emeklilik tarihleri hakkında bilgi eksikliğinin bu hatalı ayrımın sebebi olduğunu belirtmiş ve gerekli işlemlerin başlatıldığını ifade etmiştir. Hatanın kurumdan kaynaklandığı tespit edilirse, hızlı bir şekilde düzeltme yapılacağı ve benzer hataların tekrar yaşanmaması için önlemler alınacağı vurgulanmıştır. Sonuç olarak, 2023 Mali Yılı Bilançosu’nda 372 ve 472 kıdem tazminatı karşılıkları hesaplarının güvenilir bilgi sunmadığı değerlendirilmektedir.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılığının Hatalı Ayrılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Üniversitede istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının hatalı ayrıldığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde, ilgili mevzuatı gereğince hesaplanarak ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. İlgili Yönetmelik’in 472 No.lu hesabın işleyişini açıklayan 343’üncü maddesinde faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği, kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının ise dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Devlet Muhasebesinde karşılık ayırma işlemlerine ilişkin standartları belirleyen 19 No.lu Devlet Muhasebe Standardının 63’üncü maddesinde ise karşılıkların, o anda mevcut en iyi tahmini yansıtmak üzere raporlama tarihinde gözden geçirileceği ve düzeltileceği ifade edilmiştir.
Denetimlerde 372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabının alacak bakiyesi vermediği, tüm karşılıkların 472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabına kaydedildiği, dönem sonunda bir sonraki yıl emekli olacaklar için ayrılmış olan kıdem tazminatı karşılıklarının 472 No.lu Hesaptan 372 No.lu Hesaba aktarımının yapılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, kurumda çalışan sürekli işçilerin ne zaman emekli olabilecekleri konusunda bilgi sahibi olmamalarının kıdem tazminatı karşılıklarının hatalı ayrılmasına neden olduğu, bulgu ile ilgili işlemlerin başlatıldığı, hatanın kurumdan kaynaklı olduğunun tespiti halinde ivedi bir şekilde giderileceği, tekrardan aynı hatalar ile karşılaşmamak için gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; 2023 Mali Yılı Bilançosunda 372 ve 472 kıdem tazminatı karşılıkları hesaplarının doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı değerlendirilmektedir.