BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılık Hesaplarının Tam ve Doğru Bilgi Sunmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Düzenleyici ve Denetleyici Kurum

Kurumda istihdam edilen işçiler için mevzuat gereği ayrılması zorunlu olan kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı, bu nedenle Bilançonun Kurumun bu yükümlülüğüne ilişkin tam ve doğru bilgi sunmadığı görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesiyle; dönemsellik kavramı, “Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır”, ihtiyatlılık kavramı ise, “Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır” şeklinde tanımlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının niteliğine ilişkin 291’inci maddesinde, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı ve uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının dönem sonunda bu hesaba kaydedileceği,
Mezkur Yönetmeliğin 342’nci maddesinde ise, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı,
Hükme bağlanmıştır.
Anılan mevzuat hükümlerine göre, kamu idareleri tarafından, kıdem tazminatı hakkı bulunan personele ödenmesi muhtemel kıdem tazminatı tutarları için karşılık ayrılması ve ayrılan bu karşılıkların 372-472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı kullanılarak muhasebe kayıtlarında izlenmesi, dönem sonlarında uzun vadeli 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında kayıtlı tutarlardan izleyen dönemde ödenmesi öngörülen tutarların 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Ancak yapılan incelemede, kıdem tazminatı karşılıklarının Kurumda istihdam edilen ve kıdem yılları 15-24 yıl arasında değişen 115 işçiyi kapsayacak şekilde ayrılmadığı ve dönem sonunda, gelecek dönemde ödenmesi öngörülen tutarların uzun vadeli 472 nolu hesaptan kısa vadeli 372 nolu hesaba aktarılmadığı görülmüştür.
Bu durum, Bilançoda 372-472 Kıdem Tazminatı Hesabının toplamda 17.639.894,58 TL noksan raporlanmasına sebep olmuştur.
Kamu İdaresi tarafından bulgu konusu hususa iştirak edilmiş olup gerekli düzeltme kayıtlarının yapıldığı ifade edilmiştir. Ancak düzeltme kayıtları 2022 yılında yapıldığından denetim görüşü verilen 2021 mali yılı bilançosundaki bulgu konusu hata mevcudiyetini devam ettirmektedir.
Bu itibarla, muhasebenin temel kavramlarından ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkeleri gereğince, kıdem tazminatı karşılıklarının, bu tazminatın ödenmesiyle yükümlü olunan tüm işçileri ve çalıştıkları her bir yılı kapsayacak şekilde hesaplanarak kayıtlara alınması ve dönem sonlarında izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının kısa vadeli 372 nolu hesaba aktarımının sağlanması gerekmektedir.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir kamu kurumunda kıdem tazminatı karşılıklarının mevzuata uygun olarak ayrılmadığı ve bu nedenle bilançonun doğru bilgi sunmadığı tespit edilmiştir. Kurumda, kıdem yılları 15-24 yıl arasında değişen 115 işçi için gerekli karşılıklar ayrılmamış ve dönem sonunda ödenmesi öngörülen tutarlar ilgili hesaplar arasında aktarılmamıştır. Bu durum, bilançoda 17.639.894,58 TL’lik bir eksiklik yaratmıştır. Kamu idaresi, düzeltme kayıtlarının 2022 yılında yapıldığını belirtmiş olsa da, 2021 mali yılı bilançosundaki hata devam etmektedir.