ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde kıdem tazminatı karşılıklarının hesaplarının kullanılmadığını ortaya koymuştur. Belediyenin, kadrolu ve hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarını ayırmadığı ve bu konudaki muhasebe hesaplarını işlemediği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi ve kaydedilmesi gereken hesapların nasıl kullanılacağını açıkça belirtmektedir.

Bu yönetmelik çerçevesinde, vadesi bir yılın altındaki kıdem tazminatı tutarları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına, bir yıl ve üzerindeki tutarlar ise 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmelidir. Ödenen tazminatlar da ilgili hesaplara uygun şekilde yansıtılmalıdır. Belediyenin, bu bulgular doğrultusunda kayıt işlemlerini düzenleyeceği ifade edilmiştir. Ancak, söz konusu hesapların kullanılmaması, belediyenin bilançosunda eksiklikler yaratmıştır. Bu durum, mali yönetim açısından önemli bir sorunu işaret etmektedir.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıkları Hesaplarının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin, istihdam ettiği kadrolu ve hizmet alımı kapsamındaki işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı ve bununla ilgili muhasebe hesaplarının kullanılmadığı görülmüştür

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının niteliği ve işleyişine ilişkin 281 ve 282’inci maddelerinde: Bu hesabın, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı; vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının bu hesaba alacak, 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir. Ayrıca, ödenen tazminatlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilecektir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının niteliği ve işleyişine ilişkin 330 ve 331 inci maddelerinde ise: Bu hesabın, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı; hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği, vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise bu hesaba borç, 372- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmektedir.

Belediye cevabında; bundan sonraki süreçte bulgu konusu hususlara göre kayıt işlemlerinin yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak Belediyede işçi statüsünde istihdam edilen personel için vadesi bir yılın üstünde olan karşılıklar için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı, vadesi bir yılın altına inen kıdem tazminatı karşılıkları için de 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılması gerekmektedir. Söz konusu hesapların kullanılmaması kurum bilançosunda eksikliğe neden olunmuştur.