|
ÖZET: Kıdem tazminatı karşılıklarının muhasebe kayıtlarının mevcut durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemelerde yetersiz bulunmuştur. İdarenin hesap ve işlemlerinin analizi, muhasebenin temel ilkeleri olan ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkelerine uygun olarak kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda doğru bir şekilde izlenmediğini ortaya koymaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarının belirli dönemlerde raporlanması ve muhtemel risklere karşı karşılık ayrılması gerektiğini vurgulamaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının doğru bir biçimde kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan denetimlerde, sürekli ve taşeron işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında beklenenden düşük bir tutar olan 1.418.079,30 TL olarak göründüğü tespit edilmiştir. Ayrıca, emekli olan işçiler nedeniyle vadesi bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına hiç kaydedilmediği belirlenmiştir. Sonuç olarak, kıdem tazminatları için ihtiyaten karşılık ayrılması ve personel istihdamı nedeniyle oluşan yükümlülüklerin ilgili yılların faaliyetlerine yansıtılması, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde zorunlu hale gelmektedir. Bu durum, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarına Ait Muhasebe Kayıtlarının Mevcut Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde, muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık ile dönemsellik kavramı ve ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda doğru olarak izlenmediği görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları, diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” şeklinde belirtilmekte, (c) bendinde ise; “İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise, hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472-Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; sürekli işçileri ile taşeron işçileri için bugüne kadar ayrılmış bulunan kıdem tazminatı karşılığı tutarının 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında daha fazla olması gerekirken 1.418.079,30 TL olarak göründüğü ve emekli olan işçiler nedeniyle vadesi bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılığı bulunmasına rağmen 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ise hiç kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereğince kıdem tazminatları için ihtiyaten karşılık ayrılması ve personelin istihdamı nedeniyle yükümlülük altına girilen kıdem tazminatlarına ilişkin giderlerin de ilgili yılların faaliyetlerine yansıtılması gerekmektedir.