ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, özel bütçeli idare kurumunda istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve hesaplara kaydedilmediği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat gereği, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve muhasebe kayıtlarının yapılması gerektiği belirtilmiş, kamu idaresi bu durumu kabul ederek gerekli düzenlemeleri yapacağını ifade etmiştir.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare

Kurum bünyesinde istihdam edilen işçiler için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve ilgili hesaplara kayıt yapılmadığı tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesiyle; dönemsellik kavramı, “kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır” ve ihtiyatlılık kavramı, “muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır” şeklinde tanımlanmıştır.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın Niteliği” başlıklı 291’inci maddesinde; “Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın Niteliği” başlıklı 342’nci maddesinde; “Kıdem tazminatı karşılığı hesabı, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” hükmü yer almaktadır.
Kamu idaresi cevabında bulguya katıldığını, Kıdem tazminatı karşılığı ayırmak için sürekli işçi statüsündeki her bir personel için ayrı ayrı emeklilik dönemlerine göre hesaplanacak kıdem tazimatlarının bugünkü değere indirgenmiş formasyonu üzerinde ivedilikle çalışılacağını ve 472 ve 372 kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereğince Başkanlık bünyesinde istihdam edilen işçiler için muhasebenin ihtiyatlılık kavramı ve dönemsellik ilkesi gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabını kullanmak suretiyle kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve bu karşılıklardan faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatlarına ait kısımları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabına aktarması gerekmektedir. Sözkonusu hesapların kullanılmaması mali tabloların eksik bilgi vermesi ve mevcut durumu doğru yansıtmamasına neden olmaktadır.