|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ortaya koymuştur. Denetim, sürekli işçiler ve belediye şirketinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik bir şekilde izlendiğini göstermektedir. Kamu İhale Kanunu ve ilgili yönetmelikler, alt işverenler tarafından istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesi konusunda belirli düzenlemeler getirmektedir. Ayrıca, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları, kamu idarelerinin mali raporlamalarında dikkate alınması gereken temel unsurlardır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, kıdem tazminatı karşılıklarının nasıl kaydedileceğine dair detaylı hükümler içermektedir. Bu yönetmelik kapsamında, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının uygun hesaplara kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak yapılan inceleme sonucunda, ilgili idarenin bu yükümlülüğü yerine getirmediği tespit edilmiştir. İdarenin, sürekli işçiler ve belediye şirketinden istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatlarını hesaplayarak, dönemsellik ilkesine uygun bir şekilde kaydetmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Denetim sonucunda, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüş ve bu durumun 2022 yılı mali tablolarında düzeltici bir etkisi olmadığı ifade edilmiştir. İlgili idarenin, belirtilen eksiklikleri gidermesi ve gelecekte benzer hataların önüne geçmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarece, muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramı gereği sürekli işçiler ile belediye şirketinden istihdam edilen işçilere ilişkin olarak ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik tutarlarla izlendiği görülmüştür.
Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü” başlıklı 8’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatlarının, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, dönemsellik kavramı; “kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” şeklinde, ihtiyatlılık kavramı ise; “muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise, hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472-Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde de, bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Kamu idaresinde yapılan inceleme neticesinde, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüştür.
İdarenin sürekli işçileri ile belediye şirketinden istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatlarını hesaplayarak ilgili hesaplara dönemsellik ilkesine uygun olarak kaydetmesi gerektiği düşünülmektedir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti uyarınca, söz konusu hatanın düzeltildiği bildirilmiş olsa da 2023 yılında yapılan işlemin 2022 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.