ÖZET: Kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması, 2023 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Kamu idareleri, kıdem tazminatı alma hakkına sahip personel için ödenecek tutarları belirleyerek, bu tutarlar için muhasebe kayıtlarında 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarını kullanmakla yükümlüdür. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için 472 kodlu hesabın kullanılmasını öngörmektedir.

Yönetmeliğin 354. maddesi, faaliyet dönemini aşan sürelerle ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının 472 hesabına, izleyen dönemde ödenecek tutarların ise 372 hesabına kaydedileceğini belirtmektedir. Örneğin, Diş Hekimliği Fakültesi’nde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, döner sermayede çalışan personel için hesaplanan kıdem tazminatlarının muhasebeleştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Kamu idaresinin, bu işçilerin kıdem tazminatı karşılıklarını hesaplayarak 30 gün içerisinde muhasebe kayıtlarına alması gerekmektedir. Bu süreç, ilgili mevzuat hükümlerine uygun bir şekilde yürütülmelidir.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi

Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, hükümleri uyarınca kamu idarelerinin, kıdem tazminatı alma hakkı bulunan personele ödenmesi muhtemel kıdem tazminatı tutarları için karşılık ayırmaları ve ayırdıkları bu karşılıkları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nı kullanarak muhasebe kayıtlarında izlemeleri gerekmektedir.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, ilgili mevzuatı gereğince hesaplanarak ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için 472 kodlu Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın kullanılacağı belirtilmiştir. İlgili Yönetmelik’in 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının işleyişini açıklayan 354’üncü maddesinde faaliyet dönemini aşan bir süreyle ayrılan kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba alacak sonraki 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç kaydedileceği, kıdem tazminatı karşılığı hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının ise dönem sonunda bu hesaba borç, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Örneğin; Diş Hekimliği fakültesinde çalıştırılan işçiler için Kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri çerçevesinde, döner sermayede çalıştırılan işçiler için faaliyet döneminde hesaplanarak tahakkuk ettirilecek kıdem tazminatları tutarı kadar karşılık ayrılması ve ilgili hesaplarda muhasebeleştirilmesi gerekir.
Kamu idaresince, bahse konu işçilerin kıdem tazminatı karşılıkları hesaplanarak, 30 gün içerisinde muhasebe kayıtlarına alınacağı belirtilmiştir.