|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, üniversite ve döner sermaye iktisadi işletmesinin mali tablolarında kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ortaya koymuştur. Bu durum, bilançoda 372 ve 472 numaralı Kıdem Tazminatı Karşılığı hesaplarının kullanılmadığını göstermektedir. 26 Aralık 1992 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, ihtiyatlılık kavramını vurgulayarak işletmelerin muhtemel giderler ve zararlar için karşılık ayırmalarını gerektirmektedir.
İnceleme sonucunda, 2021 yılı itibarıyla 58 işçi için toplam 244.964,97 TL tutarında kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, muhasebe uygulamalarının eksik bilgi üretmesine yol açmakta ve mali tabloların güvenilirliğini zedelemektedir. İdare, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılacağını belirtmiş olsa da, bu düzeltmenin 2021 mali tablolarında hatayı düzeltici bir etki yaratmayacağı ifade edilmektedir. Sonuç olarak, işletmede çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının zaman dilimlerine göre 372 ve 472 hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Bu hesapların kullanılmaması, mali tabloların doğruluğunu olumsuz yönde etkilemektedir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Üniversite ve Üniversite Döner Sermayesi
İktisadi İşletmesinin mali tablolarının incelenmesi sonucu; işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı bu nedenle de bilançoda 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının yer almadığı görülmüştür.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı ekinde;
“10. İhtiyatlılık Kavramı: Bu kavram, muhasebe olaylarında temkinli davranılması ve işletmenin karşılaşabileceği risklerin göz önüne alınması gereğini ifade eder. Bu kavramın sonucu olarak, işletmeler, muhtemel giderleri ve zararları için karşılık ayırırlar, (…) ” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca mezkûr Tebliğ’in “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı ekinde 372 ve 472 no.lu Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının işleyişi düzenlenmiş olup ihtiyatlılık kavramı gereğince Şirkette çalışan işçiler için ayrılacak ve bir yıl içinde ödenecek kıdem tazminatı karşılıklarının 372 no.lu hesapta; bir yıldan uzun sürede ödenecek kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472 no.lu hesapta izleneceğine hükmedilmiştir.
Ancak yapılan incelemede; 2021 yılında 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesapları kullanılmak suretiyle çalışan 58 işçi için ayrılması gereken toplam 244.964,97 TL’lik kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı dolayısıyla söz konusu hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir.
Muhasebenin amacının, finansal tablo kullanıcılarına doğru ve gerçek bilgi sunmak olduğu; ihtiyatlılığın ise işletme faaliyetlerinde var olan belirsizlik ve risklerin yeterli bir şekilde göz önüne alınmasını sağlamak amacıyla yapılan basiretli bir muhasebe eylemini ifade ettiği değerlendirildiğinde İşletmenin mevcut uygulaması, mali tabloların eksik bilgi üretmesine neden olmaktadır.
İdare tarafından kıdem tazminatı karşılıkları ayrılarak bulgu doğrultusunda ilgili muhasebe hesaplarında takip edileceği belirtilmişse de yapılacak düzeltme kaydının 2021 yılı mali tablolarında hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Bu itibarla İşletmede çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve ayrılan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının, vadeleri nazara alınarak 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Söz konusu tutarların anılan hesaplarda izlenmemesi hali, mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir.