|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporları çerçevesinde, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin idare hesapları incelendiğinde, kıdem tazminatları için gerekli karşılıkların ayrılmadığı tespit edilmiştir. İlgili yasal düzenlemelere göre, faaliyet dönemi içinde veya sonrasında ödenmesi beklenen kıdem tazminatları için karşılık ayrılması zorunludur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281 ve 330. maddeleri, bu karşılıkların izlenmesine yönelik esasları belirlemekte ve 282 ile 331. maddelerde hesapların işleyişine dair açıklamalar sunmaktadır.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 20.05.2016 tarihli genel yazısında, kıdem tazminatlarıyla ilgili uygulama birliğinin sağlanması amacıyla muhasebe kayıtlarının belirli standartlara göre yapılması gerektiği vurgulanmıştır. Kamu idareleri, personel için kıdem tazminatları adına ihtiyaten karşılık ayırmakla yükümlüdür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, dönemsellik ve ihtiyatlılık ilkeleri gereği, izleyen yıllarda ödenmesi beklenmeyen kıdem tazminatlarının ilgili hesaplarda doğru bir şekilde kaydedilmesini öngörmektedir. Yapılan incelemelerde, izleyen dönemlerde ödenmesi beklenen kıdem tazminatları için karşılık ayrılmadığı ve bu nedenle ilgili hesapların izlenmediği görülmüştür. Bu durum, muhasebenin ihtiyatlılık ilkesine aykırı olup, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından önemli bir risk oluşturmaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare hesaplarının incelenmesi neticesinde, ilgili yasal düzenlemeler gereğince ayrılan ve faaliyet dönemi içinde veya izleyen dönemlerde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları için karşılık ayrılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281’inci maddesinde, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı; 330’uncu maddesinde, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş olup 282 ve 331’inci maddelerinde ilgili hesapların işleyişine ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 20.05.2016 tarih ve 9430 sayılı “Kıdem Tazminatı” konulu genel yazısında ise; yukarıda yer verilen açıklamalara değinilerek kıdem tazminatları ile ilgili olarak uygulama birliğinin sağlanması amacıyla söz konusu işlemlerin bahse konu yazıda yer alan açıklamalar ile yazı ekinde yer alan örnek muhasebe kayıtlarına göre yapılması öngörülmüştür.
Kamu idareleri tarafından istihdam edilen personelin kıdem tazminatları için ihtiyaten karşılık ayrılması ve personelin istihdamı nedeniyle yükümlülük altına girilen kıdem tazminatlarına ilişkin giderlerin ilgili yılların faaliyetlerine mal edilmesi Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereğidir.
Anılan Yönetmelik hükümlerine göre izleyen yılda ödenmesi beklenmeyen kıdem tazminatlarının, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630.15.04-Giderler Hesabına borç kaydedilmesi; dönem sonunda vadesi bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının ise 472-Kıdem Tazminatı Hesabından 372- Kıdem Tazminatı Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, izleyen dönemlerde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatlarına karşılık ayrılmadığı dolayısıyla anılan hesaplarda izlenmediği tespit edilmiştir.
Bu itibarla, muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereği kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmamasının ve ilgili hesaplarda izlenmemesinin mali tabloların doğruluğu ve güvenirliğini açısından risk teşkil etmektedir.