Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması (Sayıştay)

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

İl Özel İdaresince muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramı gereği sürekli işçiler ile taşeron işçilere ilişkin olarak ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıkları ayrılarak muhasebe kayıtları yapılmamıştır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, dönemsellik kavramı; “kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır” şeklinde, ihtiyatlılık kavramı ise; “muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılır” şeklinde tanımlanmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise, hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472-Kıdem Tazminatı Hesabı’na borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedileceği ifade
edilmiştir. Yönetmelik’in 281’inci maddesinde de, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü” başlıklı 8’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatlarının, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir. Bu kapsamda 696 sayılı KHK ile İdare Personel şirketi üzerinden çalıştırılmaya başlanan işçiler için, söz konusu şirket bünyesine geçinceye kadar süreler için doğan kıdem tazminatının İl Özel İdaresince ödenmesi gerekmektedir.
İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına hiç kayıt yapılmadığı, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na ise sadece ödeme anında alacak ve borç kayıtlarının yapıldığı görülmüştür. Bu durum, söz konusu hesaplar ile birlikte 630-Giderler Hesabı’nın hatalı gösterilmesine sebep olmaktadır.
Kamu idaresi cevabında kıdem tazminatı karşılıklarının hesaplanarak muhasebe hesaplarına alındığı belirtilmiştir. Ancak bu düzeltme 2021 yılı mali tablolarını etkilememektedir.
Sonuç olarak bahis konusu nedenle, 2021 yılı mali tablolarında 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 630-Giderler Hesabı hatalı olarak sunulmakta olup yukarıdaki açıklamalar uyarınca hareket edilerek düzeltilmesi gerekmektedir.