|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediye şirketinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ortaya koymuştur. 26 Aralık 1992 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, ihtiyatlılık ilkesinin muhasebe uygulamalarında dikkate alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Bu ilke doğrultusunda, işletmelerin muhtemel giderler ve zararlar için karşılık ayırması, gelir ve kârlar için ise muhasebe işlemi yapmamaları gerektiği belirtilmiştir. Ancak, bu durum gizli yedekler veya aşırı karşılık ayrılmasına gerekçe olamaz.
Tebliğde, kıdem tazminatı karşılıklarının nasıl izleneceği ve kaydedileceği ile ilgili ayrıntılı bilgiler yer almaktadır. Buna göre, şirketin çalışanları için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve bu karşılıkların 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, şirketin bu yükümlülüğü yerine getirmediği tespit edilmiştir. Muhasebe uygulamalarının amacı, finansal tablo kullanıcılarına doğru bilgi sunmak olduğundan, mevcut durum mali tabloların eksik bilgi üretmesine yol açmaktadır. Şirket, 2025 yılında bağımsız denetim şirketi tarafından yapılacak denetim sonrası tespit edilecek kıdem tazminatı tutarına göre gerekli karşılıkların ayrılacağını bildirmiştir. Bu bağlamda, şirketin kıdem tazminatı karşılıklarını zamanında ayırması ve izlenmesi gereken hesaplarda doğru bir şekilde kaydetmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirkette çalışan işçiler için ihtiyatlılık kavramı gereği kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüştür.
26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı ekinde; İhtiyatlılık kavramı gereği muhasebe olaylarında temkinli davranılması ve işletmenin karşılaşabileceği risklerin göz önüne alınması gerektiği, bu kavramın sonucu olarak, işletmelerin, muhtemel giderleri ve zararları için karşılık ayırmaları, muhtemel gelir ve kârlar için ise gerçekleşme dönemlerine kadar herhangi bir muhasebe işlemi yapmamaları, ancak bu kavramın gizli yedekler veya gereğinden fazla karşılıklar ayrılmasına gerekçe oluşturmayacağı belirtilmiştir.
Ayrıca mezkûr Tebliğ’in “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı ekinde; “372-Kıdem Tazminatı Karşılığı hesabında, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izleneceği, işleyişinin 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabından yukarıda yapılan tanım çerçevesinde yapılan aktarmaların bu hesaba alacak, ödenmesi halinde ise borç kaydedileceği, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıklarının yer verildiği, hesabın işleyişinin, hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının ilgili gider hesaplarına borç bu hesaba alacak kaydedilmesi gerektiği, izleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesabın borcuna, 37-Borç ve Gider Karşılıkları grubundaki 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Buna göre ihtiyatlılık kavramı gereği yapılan düzenleme uyarınca Şirkette çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmalı ve vadesine göre 372/472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmelidir.
Ancak yapılan incelemede, Şirket’te çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüştür. Muhasebenin amacının, finansal tablo kullanıcılarına doğru ve gerçek bilgi sunmak olduğu; ihtiyatlılığın ise işletme faaliyetlerinde var olan belirsizlik ve risklerin yeterli bir şekilde göz önüne alınmasını sağlamak amacıyla yapılan basiretli bir muhasebe eylemini ifade ettiği değerlendirildiğinde Şirketin mevcut uygulaması, mali tabloların eksik bilgi üretmesine neden olmaktadır.
Şirket, 2025 yılı içerisinde bağımsız denetim şirketince denetleme çalışmalarının yapıldığını söz konusu denetim raporu doğrultusunda tespit edilecek kıdem tazminatı tutarı göz önünde bulundurularak karşılıklarının ayrılması işleminin gerçekleştireceğini bildirmiştir.
Bu itibarla, Şirkette çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve ayrılan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının, vadeleri nazara alınarak 372/472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.