ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, büyükşehir ilçe belediyelerinde sürekli işçiler ve belediye şirketleri aracılığıyla istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıkları ayrılmamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kıdem tazminatlarının izlenmesi ve ödenmesi için gerekli hesapların ayrılmasını öngörmektedir. Kamu İhale Kanunu’na göre, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının, ilgili kamu kurumları tarafından ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemeler, belediyelerdeki sürekli işçiler ve hizmet alımı kapsamında çalışan işçiler için kıdem tazminatlarına dair herhangi bir karşılık ayrılmadığını göstermektedir. 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yalnızca ödeme zamanında kullanılmakta, bu durum ise mali tabloların ihtiyatlılık ilkesine uygun olarak düzenlenmediğini ortaya koymaktadır. Kıdem tazminatları için karşılık ayrılması, mali tabloların doğru ve eksiksiz bilgi sunabilmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu bağlamda, belediyelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygun hareket ederek gerekli karşılıkları ayırmaları gerekmektedir.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye bünyesindeki sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmamaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı” başlıklı 281’inci maddesinde bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı, “472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı” başlıklı 330’uncu maddesinde ise yine bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmeliğin “Ödeme Usulü” başlıklı 8’inci maddesinde ise; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir.

Yukarıdaki mevzuat hükümleri birlikte ele alındığında, belediyelerin kendi şirketlerinden 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında yaptıkları personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında çalıştırdıkları işçilerin kıdem tazminatlarını ödemeleri ve bu tazminatlar için karşılık ayırmaları gerekmektedir.

Yapılan incelemede, belediyede çalışan sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatları için herhangi bir karşılık ayrılmadığı, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının ise sadece ödeme zamanında kullanıldığı tespit edilmiştir.

Temel muhasebe ilkelerinden ihtiyatlılık kavramının mali tablolarda somut görünüme kavuşturulması, mali tabloların tam ve doğru veri sunması bakımından kıdem tazminatları için karşılık ayrılması gerekmektedir.