|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye şirketinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir. 26 Aralık 1992 tarihli ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde kıdem tazminatı karşılıklarının nasıl izleneceği açıklanmıştır. Bu tebliğde, kıdem tazminatı karşılıklarının belirli esaslar çerçevesinde ayrılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, şirketin bu karşılıkları ayırmadığı ve ilgili hesapların kullanılmadığı ortaya çıkmıştır.
Kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması, şirketin gelecekteki yükümlülüklerini doğru bir şekilde yansıtmasını engellemektedir. Bu durum, mali tablolarda yükümlülüklerin olduğundan az, ticari kârın ise olduğundan fazla görünmesine yol açmaktadır. Tek Düzen Muhasebe Sistemi çerçevesinde kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ihtiyari olsa da, ileride oluşabilecek giderlerin hesaplanarak mali tablolarda izlenmesi, şirketin mali durumunun gerçeğe uygun bir şekilde yansıtılmasına katkı sağlayacaktır. Sonuç olarak, işçilere yapılacak kıdem tazminatı ödemelerinin ait olduğu dönemde gelir tablosunda gösterilmesi ve bu karşılıkların 372 veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Bu uygulama, şirketin mali sonuçlarının sağlıklı bir şekilde değerlendirilmesine olanak tanıyacaktır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket bünyesinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı görülmüştür.
26.12.1992 tarihli ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, 1 Sıra No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin V-Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları bölümünde yer alan “Hesap planı açıklamaları” başlıklı (C) bendinde; 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı, “Bu hesapta, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve bir yıl içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıkları izlenir”, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı, “Belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıkları bu hesap kaleminde gösterilir” şeklinde açıklanmıştır.
Aynı Tebliğ’de muhasebenin temel kavramlarına yer verilmiştir. Bu kavramlardan “dönemsellik” kavramına göre her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanabilmesi için gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi, “ihtiyatlılık” kavramına göre ileriki dönemlerde gerçekleşmesi beklenen giderler için karşılık ayrılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Şirkette çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı ve 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, Şirketin ileride ödenmesi muhtemel yükümlülüklerini, karşılık ayırarak ilgili dönemlerinde giderleştirmemesine, dolayısıyla yükümlülüklerin mali tablolarda olması gerekenden az, ticari kârın ise olması gerekenden fazla görünmesine neden olmaktadır.
Şirket tarafından Tek Düzen Muhasebe Sistemini uygulayan şirketlerde 6 seri no.lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği gereğince kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasının ihtiyari olması dolayısıyla kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı bildirilmiştir.
Tek Düzen Muhasebe Sistemini uygulayan şirketlerde 6 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği çerçevesinde kıdem tazminatı karşılığı ayrılması hususu ihtiyarilik teşkil etse de gelecekte gider olarak gündeme gelebilecek olması dolayısıyla kıdem tazminatlarının her yıl için hesaplanıp karşılık ayrılarak mali tablolarda izlenmesi Şirketin mali durumunun gerçeğe uygun şekilde yansıtılmasına olanak sağlayacaktır. Sonuç olarak, işçilere yapılacak kıdem tazminatı ödemelerinin ait olduğu dönemin gelir tablosunda gösterilerek faaliyet sonuçlarının sağlıklı bilgi üretmesini ve Şirketin ileriki dönemde gerçekleşmesi beklenen giderlerinin bilançoda gösterilmesini teminen Şirkette çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılarak vadelerine göre 372 veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.