ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, il belediyesi bünyesindeki sürekli işçiler ile belediye şirketi aracılığıyla istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, kıdem tazminatları için ayrılan karşılıkların izlenmesine yönelik belirli hesaplar bulunmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, bu işçiler için gerekli karşılıkların ayrılmadığı, yalnızca yıl içinde ödenecek tutar kadar tahakkuk kaydı yapıldığı ve ödemelerin ilgili hesaplar üzerinden gerçekleştirildiği görülmüştür.

Özellikle, 372 Kıdem Tazminatları Hesabı kullanılarak toplam 8.020.588,06 TL tutarında kıdem tazminatı ödemesi yapılmıştır. Ancak, bu hesapların nasıl hesaplandığına dair net bir bilgiye ulaşılamamıştır. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını belirtmiş ve gelecekte benzer durumların yaşanmaması için gerekli önlemleri alacağını ifade etmiştir. Mali tabloların güvenilirliğini artırmak amacıyla, kıdem tazminatları için karşılık ayrılmasının önemine vurgu yapılmıştır.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresi bünyesindeki sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na ilişkin “Hesabın Niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde ise bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme Usulü” başlıklı 8’inci maddesinde ise; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı İş Kanunu’nun yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede, belediyede çalışan sürekli işçiler ile belediye şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatları için herhangi bir karşılık ayrılmadığı, ancak yıl içinde ödeme zamanı gelen kıdem tazminatı tutarı kadar 472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı’nda tahakkuk kaydı yapıldığı, daha sonra 372 Kıdem Tazminatları Hesabı’na aktarılarak ödemelerin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu şekilde, önceden karşılık ayrılmaksızın 372 Kıdem Tazminatları Hesabı kullanılarak 8.020.588,06 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemesinin yapıldığı tespit edilmiştir. Bununla birlikte bilançoda mezkur hesaplarda yer alan tutarların nasıl hesaplandığı anlaşılamamıştır.

Kamu İdaresi cevabında bulgu konusu hususa katılmış olup sonraki yıllarda bulguda yer alan hususlara riayet edileceği belirtilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından temel muhasebe ilkelerinden ihtiyatlılık kavramının mali tablolarda somut görünüme kavuşturulması, mali tabloların tam ve doğru veri sunması bakımından kıdem tazminatları için karşılık ayrılması gerekmektedir.