|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde sürekli işçiler ile kamu idaresi şirketinden hizmet alımı yoluyla istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığını ve muhasebe kayıtlarında izlenmediğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kıdem tazminatlarının izlenmesi ve ayrılması gerektiğini belirtmektedir. Kamu İhale Kanunu çerçevesinde, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının, kamu kurumları tarafından ödenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, kamu idaresinin sürekli işçiler ve hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayırmadığı tespit edilmiştir. Kıdem tazminatları ödenirken, ödenen tutar doğrudan 630 Giderler Hesabı’na kaydedilmiştir. Bu durum, kamu idaresinin, kıdem tazminatı yükümlülüklerini yerine getirmediğini göstermektedir. Kıdem tazminatlarının, her bir işçinin tam hizmet yılı için belirlenen günlük ücret üzerinden hesaplanarak, ilgili kıdem tazminatı karşılık hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Böylece, kamu idaresinin mali tablolarında bu yükümlülüklerin doğru bir şekilde gösterilmesi sağlanacaktır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinde sürekli işçiler ile Kamu İdaresi şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı ve ilgili muhasebe kayıtlarında izlenmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı” başlıklı 281’inci maddesinde bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı, “472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı” başlıklı 330’uncu maddesinde ise yine bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları
karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.
Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme Usulü” başlıklı 8’inci maddesi uyarınca ise; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatları, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödenecektir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre kamu idarelerinin, şirketlerinden 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında yaptıkları personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları kapsamında çalıştırdıkları işçilerin kıdem tazminatları yine kamu idareleri tarafından ödenecektir. Dolayısıyla söz konusu işçilerin kıdem tazminat ı yükü kamu idarelerinin üzerindedir. Bu sebeple kamu idarelerinin söz konusu yükü Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin yukarıda sözü edilen 281 ve 330’uncu maddelerine uygun şekilde mali tablolarında göstermesi ve bu giderler için bir karşılık ayırması gerekmektedir.
Yapılan incelemede Kamu İdaresinde çalışan sürekli işçiler ile kamu idaresi şirketinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatları için herhangi bir karşılık ayrılmadığı, söz konusu tazminatlar ödenirken ödenen kıdem tazminatı tutarı kadar 630 Giderler Hesabı’na borç kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. Başka bir ifade ile Kamu İdaresi; kıdem tazminatı ödeme aşamasına gelmemiş işçiler için ayırması gerektiği halde herhangi bir kıdem tazminatı karşılığı ayırmamakta, kıdem tazminatı ödenebilir aşamaya gelen işçiler için doğrudan gider yapmak suretiyle ödeme yapmaktadır.
Kamu İdaresinde istihdam edilen işçilerin kıdem tazminatları karşılıklarının, işçilere her bir tam hizmet yılı için kaç günlük ücret kıdem tazminatı olarak ödenecek ise bu ücret üzerinden hesaplanması ve bulunan tutarların ilgisine göre 372 ve/veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılıkları Hesapları’nın alacağına ve 630 Giderler Hesabı’nın borcuna kaydedilerek muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.