|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinde kıdem tazminatı karşılıklarının eksik ayrıldığını ortaya koymuştur. Belediyede çalışan 6 sürekli işçi için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının hesaplanmasında ciddi bir eksiklik tespit edilmiştir. 372.01 No.lu hesapta 0,00 TL, 472.01 No.lu hesapta ise 20.000,00 TL bakiye bulunmakta olup, toplamda 10.501.654,48 TL tutarında bir eksiklik söz konusudur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen esaslara göre, bu hesapların doğru bir şekilde yönetilmesi gerekmektedir.
Kıdem tazminatı karşılıklarının hesaplanmasında izlenmesi gereken yöntemler, ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenmiştir. Ödenmesi gereken tazminatlar, ilgili hesaplara doğru bir şekilde kaydedilmediği için mali tablolar gerçeği yansıtmamaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın belirlediği yıllık tavan tutarının 41.828,42 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, belediyenin kıdem tazminatı karşılıklarıyla ilgili işlemlerinin yeniden gözden geçirilmesi önem arz etmektedir. Belediye yönetimi, yapılan denetim sonucunda gerekli düzeltici adımları atma niyetinde olduğunu belirtmiştir. Bu bağlamda, mali tabloların doğru bir şekilde düzenlenmesi ve idarenin mali durumunun net bir şekilde yansıtılması için kıdem tazminatı karşılıklarının mevzuata uygun olarak ayrılması gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Eksik Ayrılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyede çalışan sürekli işçiler ile İdarenin doğrudan hizmet alımı yöntemiyle çalıştırdığı işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının eksik ayrıldığı görülmüştür.
2024 yılı sonu itibarıyla belediyede çalışan 6 sürekli işçi bulunmaktadır. Sürekli işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının kayıtlı olduğu 372.01 No.lu hesap 0,00 TL, 472.01 No.lu hesap 20.000,00 TL bakiye vermiş olup, aşağıda yer alan tabloda belirtildiği hesap bakiyelerinden 6 işçinin kıdem tazminatı karşılığının 10.501.654,48 TL eksik hesaplandığı anlaşılmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472- Kıdem tazminatı karşılığı hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, “bu hesap ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır,” denilmektedir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesine göre, hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630- Giderler hesabına borç kaydedileceği, vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 372- Kıdem tazminatı karşılığı hesabına alacak kaydedilir.
Aynı Yönetmelik’in 372- Kıdem tazminatı karşılığı hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde, bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 282’nci maddesine göre, vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları bu hesaba alacak, 472- Kıdem tazminatı karşılığı hesabına borç kaydedilir. Ödenen tazminatlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830- Bütçe giderleri hesabına borç, 835- Gider yansıtma hesabına alacak kaydedilir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın 05.07.2024 tarihli ve 5 sıra Nolu Mali ve Sosyal Haklar Genelgesinin 2’nci maddesine göre 01.07.2024 tarihinden itibaren işçilere ödenecek kıdem tazminatının yıllık tavan tutarı 41.828,42 TL olarak belirlenmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Çukurca Belediyesince yıl içerisinde ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıkları eksik hesaplanmış ve bunun sonucunda bilançoda 372 ve 472- Kıdem tazminatı karşılığı hesapları mali tablolarda gerçeği yansıtmamıştır.
Tablo 8: Ayrılması Gereken Kıdem Tazminatı Karşılıkları Tablosu (TL)
| İşçi Sayı sı (A) | İşçi Ücretleri Toplamı (B) |
1 işçi için 1 Yıllık Ayrılması Gereken Karşılık C=(B)/12/6 | Kıdem Tazminat Tavanı (D) |
Ortalama Kıdem Yılı (İşçilerin Kıdem Yılları Toplamı/İşçi Sayısı (E) |
472 Hesapta Toplam Ayrılması Gereken Karşılık (F)=(A)X(D)X(E ) | 472 Hesapta Ayrılmış Karşılık (F) |
Fark =(E)-(F) |
| 5.189.479,97 | 72.076,11 | 41.828,42 | 24,33 | 6.106.112,75 | 20.000,00 | 6.086.112,75 |
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya başlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, gerek idarenin ihtiyatlı olması açısından gerekse mali tabloların idarenin mali durumunu tam ve doğru olarak yansıtabilmesi açısından kıdem tazminatı karşılık işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.