ÖZET: Yapılan incelemeler sonucunda, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik bir şekilde kaydedildiği tespit edilmiştir. İdarenin hesap ve işlemleri doğrultusunda, muhasebenin temel ilkeleri olan ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkelerine uygun olarak ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının eksik tutulduğu görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarının belirli dönemlerde raporlanması gerektiğini ve muhtemel risklere karşı karşılık ayrılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde ise, kıdem tazminatı karşılıklarının nasıl kaydedileceği ve işleyişinin nasıl olacağına dair detaylı düzenlemeler bulunmaktadır. Yapılan denetimlerde, sürekli ve taşeron işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılığı tutarının yalnızca 2.000,00 TL olarak kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durum, kıdem tazminatları için ihtiyatlı bir şekilde karşılık ayrılması ve personel istihdamı nedeniyle oluşan yükümlülüklerin ilgili yılların mali tablolarına yansıtılması gerekliliğini ortaya koymaktadır.

BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Eksik Tutarlarla İzlenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde, muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık ile dönemsellik kavramı ve ilgili yasal düzenlemeler doğrultusunda ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının mali tablolarda eksik olarak izlendiği görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; “Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları, diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” şeklinde belirtilmekte, (c) bendinde ise; “İhtiyatlılık: Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır. Faaliyet sonucunu değiştirmeye yönelik olarak gizli yedekler ya da gereğinden fazla karşılık ayrılamaz.” denilmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise, hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472-Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.

İdarenin hesap ve işlemleri incelendiğinde; sürekli işçileri ile taşeron işçileri için bugüne kadar ayrılmış bulunan kıdem tazminatı karşılığı tutarının 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında 2.000,00 TL olarak göründüğü tespit edilmiştir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin dönemsellik ve ihtiyatlılık kavramları gereğince kıdem tazminatları için ihtiyaten karşılık ayrılması ve personelin istihdamı nedeniyle yükümlülük altına girilen kıdem tazminatlarına ilişkin giderlerin de ilgili yılların faaliyetlerine yansıtılması gerekmektedir.