|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatlarında kıdem tazminatı karşılıklarının hesaplanmasında ve muhasebeleştirilmesinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, ihtiyatlılık ilkesi gereği kıdem tazminatları için ayrılması gereken karşılıkların tam olarak hesaplanmadığı, ayrıca dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebe kayıtlarının yapılmadığı belirlenmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan kurallar doğrultusunda, kıdem tazminatı karşılıkları için “372” ve “472” kodlu hesaplar oluşturulmuştur.
Denetim bulguları, 472 kodlu hesabın gerçek durumu yansıtmadığını ve ödenecek tutarların dönem sonunda değil, ödeme anında 372 kodlu hesaba alındığını göstermektedir. Bu durum, kamu idaresinin mali raporlamasında güvenilirliği zedeleyebilir. Bakanlık, merkez ve taşra teşkilatında muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun hale getirilmesi ve hatalı hesaplamaların düzeltilmesi için gerekli talimatların verildiğini belirtmiştir. Kıdem tazminatı karşılıklarının ihtiyatlılık ilkesi doğrultusunda doğru bir şekilde kaydedilmesi ve ödenecek tutarların dönemsellik ilkesi gereği uygun hesap gruplarına aktarılması büyük önem taşımaktadır. Bu uygulamalar, kamu mali yönetiminin etkinliğini artıracak ve mali raporlamaların doğruluğunu sağlayacaktır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Eksik ve Hatalı Hesaplanarak Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Genel Bütçeli İdareler ve Tesisleri
Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatlarında, ilgili mevzuatı uyarınca hesaplanıp ödenen kıdem tazminatlarının ihtiyatlılık ilkesi gereğince karşılıklarının ayrılmasında ve dönemsellik ilkesi gereğince muhasebeleştirilmesinde eksikliklerin bulunduğu görülmüştür.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde düzenlenen temel muhasebe ilkelerinden olan ihtiyatlılık ilkesi gereğince muhtemel risk ve olaylar için karşılık ayrılacağı düzenlenmiş, bu kapsamda gerek söz konusu Yönetmelik gerekse Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları için, vadesine göre “372” ve “472” kodlu “Kıdem tazminatı karşılığı” hesapları ihdas edilmiştir. Buna göre, ilgili mevzuatı uyarınca ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıkları 372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabında, faaliyet döneminden sonraki yıllarda ödenecek kıdem tazminatları için ayrılan karşılıklar ise 472 Kıdem tazminatı karşılığı hesabında izlenir ve izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları da dönem sonunda 472 kodlu hesaptan 372 kodlu hesaba aktarılır.
Yapılan incelemede, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatlarında iş hukuku kapsamında istihdam edilen personele ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları için ayrılması gereken karşılıkların tam ve doğru hesaplanmadığı, 472 kodlu hesabın gerçek durumu yansıtmadığı, izlenen dönemde ödenmesi öngörülen tutarların da dönem sonunda değil de ödeme anında 372 kodlu hesaba alındığı görülmüştür.
Kamu İdaresi cevabında, merkez ve taşra teşkilatına ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde muhasebe kayıtlarının yapılması ve hatalı hesaplamaların düzeltilmesi talimatının verildiği belirtilmiştir.
İhtiyatlılık ilkesi uyarınca ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının ilgili hesaplara tam ve doğru olarak kaydedilmesi, ödenecek tutarların da dönemsellik ilkesi uyarınca dönem sonlarında kısa vadeli hesap grubuna aktarılması gerekmektedir.