|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin kıdem tazminatı karşılıklarının hatalı ayrıldığı tespit edilmiştir. İdare, sürekli işçiler ve belediye şirketinden temin edilen işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarını, muhasebenin ihtiyatlılık ve dönemsellik ilkelerine uygun bir şekilde belirlememiştir. Kamu İhale Kanunu ve ilgili yönetmeliklere göre, alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatlarının ödenmesi gerektiği belirtilmesine rağmen, bu süreçte eksiklikler yaşanmıştır.
Denetim sonucunda, 2023 yılında emekli olacak personelin kıdem tazminatı toplamının 11.481.189,00 TL olarak hesaplandığı, ancak yılsonu bilançosunda 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın 11.556.175,96 TL, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın ise 24.538.342,54 TL olarak göründüğü belirlenmiştir. 2022 yılı itibarıyla kadrolu ve belediye şirketi işçilerinin toplam kıdem tazminatı karşılıklarının 258.633.360,01 TL olduğu, bu tutarın 35.383.649,70 TL’lik kısmının ise yılsonu itibarıyla kaydedildiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak, yapılan muhasebeleştirme işlemlerindeki eksiklikler nedeniyle 2022 yılı bilançosunda önemli tutarların hatalı kaydedildiği görülmektedir. İdare, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltmeleri yapacağını belirtmiştir. Kıdem tazminatı karşılıklarının mevzuata uygun bir şekilde ayrılması ve kayıtlara alınması, gelecekte benzer sorunların yaşanmaması açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Hatalı Ayrılması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdare tarafından, muhasebenin temel kavramlarından olan ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramı gereği sürekli işçiler ile Belediye şirketinden temin edilen işçilere ilişkin olarak ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının hatalı ayrıldığı görülmüştür.
Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımları Kapsamında İstihdam Edilen İşçilerin Kıdem Tazminatlarının Ödenmesi Hakkında Yönetmelik’in “Ödeme usulü” başlıklı 8’inci maddesinde, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işveren tarafından çalıştırılan işçilerin bu Yönetmelik hükümlerine göre tespit edilen sürelere ilişkin kıdem tazminatlarının, ilgili kamu kurum veya kuruluşunca mülga 1475 sayılı Kanun’un yürürlükte olan 14’üncü maddesi kapsamında ödeneceği ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde, dönemsellik kavramı; “kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” şeklinde, ihtiyatlılık kavramı ise; “muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılır.” şeklinde tanımlanmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, mevzuat hükümlerine göre ayrılacak uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba kaydedileceği; “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde ise, hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının ise 472-Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mezkûr Yönetmelik’in 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde de, bu hesabın mevzuat hükümlerine göre ayrılan ve
faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
Yapılan incelemede; 2023 yılında emekli olacak personelin toplam kıdem tazminatının 11.481.189,00 TL olarak hesaplandığı; ancak yılsonu bilançosunda 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının 11.556.175,96 TL, 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının 24.538.342,54 TL olarak göründüğü; ancak, 2022 yılsonu itibari ile kadrolu ve Belediye şirket işçilerinin toplam kıdem tazminatı karşılıklarının 258.633.360,01 TL ve toplam kıdem tazminatı tutarının 2022 yılına isabet eden kısmının ise 35.383.649,70 TL, İdare tarafından kıdem tazminatı karşılığı olarak yılsonunda 630-Giderler Hesabına 19.604.668,47 TL kayıt yapıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen denetim tespitine binaen İdare tarafından, bulguda yer alan tespit doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak söz konusu muhasebeleştirme işlemlerinin eksik yapılması nedeniyle İdarenin 2022 yılı bilançosunda 472-Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı 222.613.828,47 TL eksik tutarla, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı 74.986,96 TL fazla tutarla ve 630-Giderler Hesabı ise 15.778.981,23 TL eksik tutarla yer almıştır.
Belediye sürekli işçileri ile Belediye şirketinden temin edilen işçilerin kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve bu karşılıkların mevzuatında belirtildiği şekilde muhasebe kayıtlarına alınması uygun olacaktır.