|
ÖZET: Kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde dönemsellik ilkesine uyulmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, bir ilçe belediyesi bünyesinde çalışan işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının, mali yıl içinde ödenen tutarları muhasebe kayıtlarında uygun şekilde yer almamıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen dönemsellik kavramı, kamu idaresi faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanmasını ve her dönemin sonuçlarının bağımsız olarak değerlendirilmesini ifade etmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde kıdem tazminatı karşılıklarının izlenmesi için gerekli esaslar belirlenmiştir. Bu çerçevede, kıdem tazminatı karşılıklarının 472 no.lu hesapta izlenmesi ve mali yıl içinde ödenecek tutarların 372 no.lu hesaba aktarılması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bir işçinin emekli olacağı bilindiği halde, 737.165,14 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemesi, muhasebe sistematiğinin temel ilkeleri göz ardı edilerek kaydedilmiştir. Sonuç olarak, mali yıl içinde emekliye ayrılacak işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının ve ödemelerin, mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliği açısından dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebeleştirilmesi zorunludur. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin Dönemsellik İlkesine Uygun Olarak Muhasebeleştirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye bünyesinde çalışan işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarından mali yıl içerisinde ödenen tutarların muhasebe kayıtlarının dönemsellik ilkesine riayet edilmeden yapıldığı görülmüştür.
23.12.2014 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde dönemsellik kavramı; kamu idaresi faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması olarak ifade edilmiştir. İhtiyatlılık kavramı ise; muhtemel risklere ve olaylara karşı Yönetmelik’te belirtilen durumlarda karşılık ayrılması şeklinde tanımlanmıştır.
27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde; bu hesabın, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı, aynı Yönetmelik’in 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde ise uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının bu hesapta izleneceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının işleyişinin açıklandığı 331’inci maddesinde ise hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının, 472 no.lu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği; vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının da 472 no.lu hesaba borç, 372 no.lu hesaba alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca Belediyenin, ihtiyatlılık ve dönemsellik kavramları gereği işçiler için ayırdığı kıdem tazminatı karşılık tutarlarını 472 no.lu hesapta izlemesi ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatlarını da 372 no.lu hesaba aktarması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye bünyesinde çalışan bir işçinin mali yıl içerisinde emekli olacağı bilinmesine rağmen bu işçi için ödenen toplam 737.165,14 TL kıdem tazminatı bedelinin muhasebe sistematiğinin temel kavramlarından olan dönemsellik ve ihtiyatlılık ilkeleri göz ardı edilerek 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı kullanılmadan muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri uyarınca, mali yıl içinde emekliye ayrılacağı öngörülen işçiler için ayrılmış kıdem tazminatı karşılıklarının ve yapılacak ödemelerin mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini sağlamak bakımından dönemsellik ilkesine uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.