ÖZET: 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, Büyükşehir İlçe Belediyesi tarafından ödenen kıdem tazminatlarının muhasebeleştirilmesinde hatalar tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kıdem tazminatı karşılıklarının nasıl izleneceğini ve kaydedileceğini açıkça belirtmektedir. Uzun vadeli kıdem tazminatları 472 numaralı hesapta alacak, bir yılın altındaki vadeye sahip olanlar ise 372 numaralı hesapta alacak olarak kaydedilmelidir. Faaliyet dönemi içinde ödenen tazminatlar ise 372 numaralı hesaba borç, ilgili hesaplara alacak olarak kaydedilmelidir.

Yapılan incelemede, 2022 yılında ödenen 3.281.625,50 TL tutarındaki kıdem tazminatının, 372 numaralı hesap yerine 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedildiği ve bu durumun 630-Giderler Hesabı’nın hatalı görünmesine yol açtığı belirlenmiştir. Ayrıca, önceki dönemden aktarılan tutarların da hatalı bir şekilde kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, idarenin mali tablolarında yanıltıcı bir görünüm oluşturmuştur.

Kamu idaresi, denetim bulgusunu kabul ederek hatalı kayıtların düzeltilmesi için gerekli adımları atacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, kıdem tazminatı ödemelerinin doğru bir şekilde 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na borç, ilgili hesaplara alacak olarak kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından 2022 yılı içerisinde ödenen kıdem tazminatlarının hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nı açıkladığı “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde; bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı,
“Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabı’na borç kaydedileceği, (b) bendinde ise, vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba borç, 372- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Yönetmelik’in 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın açıklandığı “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde; bu hesabın, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı,
“Hesabın işleyişi” başlıklı 282’nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde; vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının bu hesaba alacak, 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na borç kaydedileceği,
(b) bendinde; ödenen tazminatların bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, uzun vadeli olarak hesaplanan kıdem tazminatı karşılıklarının 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedilmesi, vadesi bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na alacak kaydedilmesi; faaliyet dönemi içerisinde ödenen kıdem tazminatı tutarlarının ise 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, idare tarafından 2022 faaliyet dönemi içerisinde ödenen 3.281.625,50 TL kıdem tazminatının, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 630- Giderler Hesabı’na borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedildiği; bir önceki dönem sonunda 472 no.lu hesaptan faaliyet döneminde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının aktarıldığı 372 no.lu hesapta kayıtlı tutarların ise, başka bir yevmiyede 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na borç, 630-Giderler Hesabı’na alacak kaydedilerek kapatıldığı tespit edilmiştir. Bu durum idarenin 630-Giderler Hesabı’nın olması gerekenden fazla görünmesine ve yine 630-Giderler Hesabı’nın hatalı olarak alacak çalıştırılmasına neden olmaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususa ilişkin hatalı kayıtların düzeltmesine yönelik gerekli çalışmaların başlatıldığını bildirmiştir.
Sonuç olarak, idare tarafından faaliyet dönemi içerisinde ödenen kıdem tazminatı tutarlarının, 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilerek muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.