|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir ilçe belediyelerinde iş akdi sona eren işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin önemli bir kısmının 372 Kıdem Tazminatı Karşılıkları hesabı yerine 630 Giderler hesabından gerçekleştirildiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereğince, her yıl kıdem tazminatı için karşılık ayrılması ve bu tutarların doğru hesaplarda izlenmesi gerekmektedir. Özellikle, faaliyet dönemi sonunda ödenecek kıdem tazminatlarının 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılıkları hesaplarında uygun şekilde kaydedilmesi önem taşımaktadır.
Yılsonlarında, bir yılın altına düşen vadeler için ödenecek kıdem tazminatları da 372 Kıdem Tazminatı Karşılıkları hesabına alınmalı, 472 Kıdem Tazminatı Karşılıkları hesabına borç kaydedilmelidir. Kıdem tazminatı ödemeleri sırasında, geçmiş yıllardan biriken tutarların 372 Kıdem Tazminatı Karşılıkları hesabına, cari yıla ait tutarların ise 630 Giderler hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, yapılan ödemelerde ayrılan karşılıklardan çok daha fazla gider hesabı kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların doğruluğunu etkileyerek 372 ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılıkları hesapları ile 630 Giderler hesabında hatalara yol açmaktadır. İlgili idare, bu bulguyu dikkate alarak, ilerleyen süreçlerde mevzuata uygun işlemler gerçekleştireceğini belirtmiştir. Dolayısıyla, kıdem tazminatı karşılıklarının yukarıda belirtilen şekilde yönetilmesi büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı Kullanılmadan Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İş akdi sona eren işçilere yapılan ödemelerin büyük kısmının 372 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabından değil 630 Giderler hesabından yapıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281, 282, 330 ve 331’inci maddelerine göre; faaliyet dönemi içinde veya sonraki yıllarda ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları için her yıl karşılık ayrılması, faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının 372 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabında, ilerleyen yıllarda ödenmesi öngörülen uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıklarının da 472 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabında izlenmesi gerekmektedir.
Faaliyet dönemi sonlarında dönem sonu işlemleri yapılırken çalışan işçiler için yıllık kıdem tazminatları hesaplanarak, uzun vadede ödenecek kıdem tazminatı tutarları 472 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabına alacak, 630 Giderler hesabına borç kaydedilmelidir.
Ayrıca yılsonlarında vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları, 372 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabına alacak, 472 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabına borç kaydedilmelidir.
Kıdem tazminatı ödenmesi durumunda, önceki yıllardan biriken tutarın 372 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabına, cari yıla ait tutarın ise 630 Giderler hesabına borç kaydedilerek, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydı yapılması gerekmektedir. Geçmiş yıllara ait hizmet süreleri dikkate alındığında, 372 Kıdem tazminatı karşılıkları hesabında biriken tutarın, cari yıl içerisinde ayrılan karşılıklara kıyasla önemli ölçüde daha yüksek olması beklenir. Ancak yapılan kıdem tazminatı ödemelerinde, ayrılan karşılıklardan karşılanan tutarın yaklaşık üç katı kadar gider hesabı kullanıldığı tespit edilmiştir.
Muhasebenin ihtiyatlılık kavramı gereği ayrılması gereken söz konusu tazminat karşılıklarının iş akdi sona eren işçilere ödenen kıdem tazminatı ödemelerinde kullanılmayarak, 2024 yılında ödenen kıdem tazminatına ilişkin tutarların büyük kısmının 630 Giderler hesabına kaydedilmesi sonucu mali tablolarda 372 ve 472 Kıdem tazminatı karşılıkları hesapları, Faaliyet Sonuçları Tablosunda da 630 Giderler hesabı (yılı gideri hariç) itibariyle hataya neden olmaktadır.
İdare tarafından bulgu konusu husus yerinde bulunarak, ilerleyen süreçlerde ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.
Dolayısıyla 372 ve 472 Kıdem tazminatı karşılıkları hesaplarının yukarıda açıklandığı şekilde kullanılması gerekmektedir.