|
ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Özel Bütçeli İdare Genel Müdürlüğü ve Bölge Müdürlükleri tarafından gerçekleştirilen kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ile 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığını ortaya koymuştur. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, kıdem tazminatı karşılıklarının doğru bir şekilde izlenmesi için bu hesapların kullanılması zorunludur. Uzun vadeli yabancı kaynaklar içinde yer alan 472 Hesabındaki tutarların, izleyen dönemde ödenecek kıdem tazminatı karşılıkları için 372 Hesabına aktarılması gerekmektedir.
Denetim sırasında, 2021 yılında yapılan toplam 2.031.170,99 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemelerinde bu hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, bilanço hesaplarında 2.031.170,99 TL tutarında bir fazlalığa yol açarak mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemektedir. Kamu İdaresi, bu durumu kabul etmiş ve 2022 yılında kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde ilgili hesapların kullanılacağına dair taahhütte bulunmuştur. Ancak, 2021 yılı mali bilançosunda hala hata mevcut olup, bu durumun daha önceki yıllarda da gündeme geldiği belirtilmektedir. Dolayısıyla, kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde ilgili hesapların kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin Muhasebeleştirilmesinde İlgili Hesapların Kullanılmaması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri tarafından ilgililere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 291’inci maddesine göre, Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılmaktadır. Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının dönem sonunda 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 292’nci maddesinde ise, Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, daha önceki yıllarda hesaplanarak 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alınan tutarlardan izleyen dönemde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmalıdır. Söz konusu kıdem tazminatları ödendiğinde ise, karşılık ayrılan kısmı 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına, karşılık ayrılmamış kısmı ise 630-Giderler Hesabına borç kaydedilmeli, ödenecek tutar ise 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilmelidir.
Genel Müdürlük, 2’nci (İzmir) Bölge Müdürlüğü, 4’üncü (Ankara) Bölge Müdürlüğü, 10’uncu (Trabzon) Bölge Müdürlüğü, 15’inci (Kastamonu) Bölge Müdürlüğü ve 18’inci (Kars) Bölge Müdürlüğünde yapılan incelemede, İdare tarafından işçiler için kıdem tazminatı karşılığının ayrıldığı; ancak 2021 yılı içerisinde yapılan 2.031.170,99 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemesinde 372 Hesabı ve 472 Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Söz konusu durum, bilanço hesaplarından olan 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında 2.031.170,99 TL tutarında fazlalığa sebebiyet vermekte olup mali tabloları olumsuz etkilemektedir.
Kamu İdaresi tarafından, bulgu konusu husus kabul edilmiş olup 2022 yılında kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde 372/472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının kullanılacağı belirtilmiştir.
Ancak, denetim görüşü verilen 2021 mali yılı bilançosunda 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında 2.031.170,99 TL tutarında hata mevcudiyetini devam ettirmektedir.
Bahsi geçen husus, Karayolları Genel Müdürlüğü 2019 ve 2020 yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer almaktadır. Kamu İdaresi tarafından söz konusu hususa ilişkin düzeltici işlem tesis edileceği ifade edilmesine rağmen, uygulamanın 2021 yılında devam ettiği görülmüştür.
Sonuç olarak, Genel Müdürlük ve Bölge Müdürlükleri tarafından ilgililere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinde 372-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472-Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılması gerekmektedir.