|
ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları, özel bütçeli idarelerin kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde önemli bir eksiklik tespit etmiştir. İlgili hesaplar olan 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı kullanılmamış, bu durum 400.806,30 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemesinin doğrudan giderleştirilmesine yol açmıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, kıdem tazminatı karşılıklarının doğru bir şekilde izlenmesi için bu hesapların kullanılması zorunludur.
Yönetmelik, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmasını ve izleyen dönemlerde ödenecek tutarların doğru hesaplara aktarılmasını öngörmektedir. Ancak yapılan incelemeler, bu süreçlerin ihmal edildiğini ve bilanço hesaplarında tutarsal fazlalıklara neden olduğunu göstermektedir. Ayrıca, mükerrer gider kaydı yapılması, faaliyet sonuçları tablosunun da hatalı görünmesine yol açmıştır. Kamu idaresi, kıdem tazminatı ödemelerinde ilgili hesapların kullanıldığına dair bilgi vermiş olsa da, düzeltme kayıtlarının 2024 yılına sarkması, 2023 mali tablolarındaki hataların devam etmesine neden olmuştur. Dolayısıyla, kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde 372 ve 472 hesaplarının etkin bir şekilde kullanılması büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin Muhasebeleştirilmesinde İlgili Hesapların Kullanılmaması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Özel Bütçeli İdare
Kurum tarafından ilgililere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin muhasebeleştirilmesinde 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 291’inci maddesine göre, Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılmaktadır. Uzun vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında kayıtlı tutarlardan, izleyen dönemde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılıklarının dönem sonunda 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesabın işleyişi” başlıklı 292’nci maddesinde ise, Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin yapılacak muhasebe kayıtları hüküm altına alınmıştır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca, daha önceki yıllarda hesaplanarak 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alınan tutarlardan izleyen dönemde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı karşılıkları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına aktarılmalıdır. Söz konusu kıdem tazminatları ödendiğinde ise, karşılık ayrılan kısmı 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına, karşılık ayrılmamış kısmı ise 630 Giderler Hesabına borç kaydedilmeli, ödenecek tutar ise 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilmelidir.
Yapılan incelemede Kurumda çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrıldığı, ancak toplam 400.806,30 TL tutarındaki kıdem tazminatı ödemesinde 372 ve 472 Hesaplarının kullanılmadığı, söz konusu tutarın doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Bu durum, bilanço hesaplarından olan 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında aynı tutarda fazlalığa sebebiyet vermektedir. Ayrıca mükerrer gider yapıldığı için faaliyet sonuçları tablosu da aynı tutarda hatalı görünmektedir.
Kamu idaresi tarafından kıdem tazminatı ödemelerinde ilgili hesapların kullanıldığı bildirilmiş ise de yapılan düzeltme kayıtları 2024 yılı içerisinde yapıldığından 2023 yılı mali tablolarında hatanın etkisi devam etmektedir.
Sonuç olarak İdare tarafından ilgililere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinde 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılması gerekmektedir.