|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nde sürekli işçiler ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan işçiler için kıdem tazminatı ödemelerinin taksitler halinde yapıldığını ortaya koymuştur. 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14. maddesi, işçilerin kıdem tazminatının, iş akdinin sona erdiği anda ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, işçinin onayı ile bu ödemelerin taksitler halinde yapılması mümkün olmaktadır. 15.01.2022 tarihinde yürürlüğe giren Toplu İş Sözleşmesi, sürekli işçilerin kıdem tazminatının dört eşit taksitte ödenmesini öngörmektedir.
Fatsa Belediyesi Personel AŞ ile Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası arasında imzalanan 01.03.2021 tarihli Toplu İş Sözleşmesi’nde ise taksitli ödeme ile ilgili bir düzenleme bulunmamaktadır. 2022 yılı içinde yapılan kıdem tazminatı ödemeleri, Toplu İş Sözleşmesi hükümlerine aykırı olarak 10 ile 12 taksitte ve eşit olmayan tutarlarda gerçekleştirilmiştir. Sürekli işçilerin kıdem tazminatının belirlenen taksit sayısından fazla taksitte ödenmesi ve diğer işçiler için taksit öngörülmemesi, işçilerin hukuki yollara başvurmasına neden olabileceği gibi, Kamu İdaresi bütçesine beklenmedik mali yükler getirebilir. Bu bağlamda, kıdem tazminatı ödemelerinde belirlenen taksit sayılarına uyulması, Kamu İdaresi’nin olası mali risklerden korunması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Ödemelerinin Öngörülen Sürelerden Uzun Sürede Ödenmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Kamu İdaresinde istihdam edilen sürekli işçiler ile personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin taksitler halinde yapıldığı görülmüştür.
1475 sayılı İş Kanunu’nun “Kıdem Tazminatı” başlıklı 14’üncü maddesinde; işçilerin yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet akdinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye kıdem tazminatı ödeneceği, tazminatın zamanında ödenmemesi halinde ise gecikme süresi için mevduata uygulanan en yüksek faizin ödeneceği ifade edilmiştir.
Kural olarak kıdem tazminatı ödemesinin iş akdinin feshinde ödenmesi gerektiği Kanun hükmünden anlaşılmaktadır. Ancak işçinin de onay vermesi halinde ödeme taksitlere bağlanabilmektedir.
Kamu İdaresi ile Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası arasında imzalanan yürürlük tarihi 15.01.2022 olan Toplu İş Sözleşmesi’nde sürekli işçilerin kıdem tazminatının 4 eşit taksitte ödenmesi kararlaştırılmıştır. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan işçiler için Fatsa Belediyesi Personel AŞ’nin üyesi olduğu Yerel Yönetimler Kamu İşverenleri Sendikası ile Tüm Belediye ve Genel Hizmet İşçileri Sendikası arasında imzalanarak 01.03.2021 tarihinde yürürlüğe giren Toplu İş Sözleşmesi’nde ise taksitle ödemeye ilişkin bir düzenleme yapılmamıştır.
Yapılan incelemede 2022 yılı içerisinde yapılan kıdem tazminatı ödemelerinin Toplu İş Sözleşmesi hükmüne aykırı olarak 10 ile 12 taksitte ve eşit olmayan tutarlarda ödendiği tespit edilmiştir.
Sürekli işçilerin kıdem tazminatı ödemelerinin belirlenen taksit sayısından fazla taksitle ödenmesi; personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan işçiler için ise taksit öngörülmemesine rağmen taksitle ödeme yapılması, kıdem tazminatına hak kazanan işçilerin adli yollara başvurmasının önünü açacağından Kamu İdaresi bütçesine öngörülemeyen mali yük getirme ihtimalini doğurmaktadır.
Bu nedenle kıdem tazminatı ödemesine hak kazanan işçilerin kıdem tazminatı ödemelerinde belirlenen taksit sayılarına riayet edilerek Kamu İdaresinin olası mali külfet riskinden kurtarılması gerekmektedir.